فۆرین بۆلیسی ئهمریكی: ئهگهری داڕمانی حكومهتی ههرێم ههیه
11:51 - 26/08/2023
"زەمەن"
فۆرین بۆلیسی ئهمریكی،
له راپۆرتێكی تێروتهسهلدا باسی له بهردهوامی ناكۆكییهكانی عێراق و توركیا
كردووه لهسهر ههناردهكردنهوهی نهوتی ههرێم و هۆشداری دهدات له
داڕمانی حكومهتی ههرێم.
گۆڤارهكه
باسیلهوهكردووه، ناکۆکییەکانی
نێوان عێراق و تورکیا دەربارەی هەناردەکردنەوەی نەوت لە رێگەی بەندەری جەیهانی
تورکییەوە تا ئێستا بەردەوامن و هیچ هیوایەک بۆ چارەسەر نابینرێت، بە پێی
راپۆرتەکە ناکۆکییەکان ئەم دوو وڵاتە ناوچەکە وێران دەکات و کاریگەری زۆر نەرێنی
دەبێت.
ئاماژهبهوهكراوه، سەردانەکەی هاکان فیدان
نەیتوانی چارەسەری ئەو گرفتە بکات، پرۆسەی هەناردەنەکردنەوەی نەوت تا ئێستا
راگیراوە، ئەمەش کاریگەری لەسەر بازاڕی نەوتی جیهانی دروستکردووە، بەهۆی ئەم
ناکۆکییانە لە بازاڕی نێودەوڵەتیدا بە رێژەی (0.5٪) لە کۆی کۆی هەناردەی نەوت
کەمبووەتەوە، ئەمە کاریگەری نەرێنی هەیەو لەگەڵ بەردەوامبونیدا مەترسییەکانی لەسەر
بازاڕی نەوت و نرخی نەوت زیاتر دەبێت.
نزیکەی پێنج مانگە تورکیا ڕۆیشتنی نەوتی لە بۆرییەکانی
عێراق-تورکیا ڕاگرتووە، ئەمەش دوای ئەوە هات کە ژووری بازرگانی نێودەوڵەتی بڕیاری
لەسەر ناکۆکی یاسایی نۆ ساڵەی نێوان هەردوو وڵات دەرکرد. ناکۆکییەکە دەگەڕێتەوە بۆ
ئەوەی کە ئایا تورکیا ڕێککەوتنێکی 50 ساڵەی ترانزێتی بۆرییەکانی شکاندووە، بە ڕێگەدان
بە هەناردەکردنی نەوتی کێڵگەکانی ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی حکومەتی هەرێمی کوردستان
بەبێ ڕەزامەندی عێراق. دادگای ناوبژیوانی پاریس یەک ملیار و نیو دۆلاری وەک قەرەبوو
دیاریكردووه كه توركیا بیدات بە عێراق.
گۆڤارهكهی باسیلهوهكردووه داهاتی هەناردەکردنی نەوت نزیکەی لەسەدا ٨٠ی بودجەی ساڵانەی حکومەتی هەرێم
پێکدەهێنێت، نهمانی ئهم داهاته به تەواوی ئیدارەی هەرێم دەخاتە مەترسییەوە.
ئاماژهبهوهكراوه، گەمارۆ زیانی زیاتر
لە دوو ملیار دۆلاری له حکومەتی هەرێمداوه و ئهوهش دەتوانێت ئابووری باکووری عێراق
لەناوببات و ئەگەری هەیە ببێتە هۆی داڕمانی حکومەتی هەرێمی نیمچە سەربەخۆ.
باسلهوهكراوه لەگەڵ بڕینی بودجە لەلایەن
حکومەتی فیدراڵی عێراقەوە ساڵانێکە ئابوری حکومەتی هەرێم دهناڵێنێت، ئەگەر دۆخەکە
بە چارەسەرنەکراوی بمێنێتەوە، دەتوانێت شەپۆلێکی تێکدەرانەی کۆچکردن هان بدات؛ ئهوه
له كاتێكدایه دەیان هەزار کوردی عێراق لە کۆچیان کردووە بۆ ئەوروپا و دەکرێت لە
ئایندەیەکی نزیکدا زیاتریش بڕۆن.
ههروهها له راپۆرتهكهدا باسیلهوهكردووه
لە دوای قەیرانی هەناردەکردنی نەوت دامەزراوەکانی حکومەتی هەرێم بە شێوەیەکی مەجازی
پەککەوتوون.
فۆرن پۆڵسی باسیلهوهكردووه ئەگەر هەولێر بەردەوام بێت لە لەدەستدانی ملیارەها دۆلار لە لەدەستدانی
داهاتی نەوت بەهۆی کێشەی بۆرییەکانەوە پێدەچێت بەشێک لە نەوتەکەی لە ڕێگەی ئێرانەوە
ههنارده بكات و بهڵام ئهوهش بهوه كۆتایی دێت كه توركیا بۆ پڕكردنهوهی
پێداویستیهكانی پهنا بۆ نهوتی ئێران و ڕوسیا ببات. له كۆتایدا حكومهتی ههرێم
كه به تهواوهتی پشت به داهاتی نهوت دهبهستێت دهڕوخێت و ههروهها
ململانێی بیرۆكراتی لهنێوان دوو هێزه سهرهكییهك یهكێتی نیشتمانی و پارتی
دیموكراتی كوردستان سهرههڵدهدات و لهوانهشه سهر بكێشێت بۆ شهڕی ناوخۆ.