کوردستان

بەپارێزگابونی هەڵەبجە، هێشتا لای بەغدا بوونی نییە

07:07 - 13/01/2021 113 جار خوێندراوەتەوە

زه‌مه‌ن_هه‌ڵه‌بجه‌

 

دواى شه‌ش ساڵ له‌ ناساندنی وه‌ك پارێزگا له‌لایه‌ن په‌رله‌مان و حكومه‌تی هه‌رێمه‌وه‌، تائێستا حكومه‌تی عێراق دان به‌ پارێزگابوونی هه‌ڵه‌بجه‌دا نانێت و وه‌ك قه‌زایه‌ك مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵدا ده‌كات.

 

ھەڵەبجە لە ١٣ی ئازاری ٢٠١٤دا و سێ ڕۆژ بەر لەیادی کیمیاباران بڕیاری بەپارێزگاکردنی بەفەرمیی لەلایەن حکومەتی ھەرێمی کوردستانەوە ڕاگەیەندرا و بەمەش بووە چوارەمین پارێزگای ھەرێمی کوردستان، به‌ڵام تائێستاش به‌غدا له‌ چوارچێوه‌ی پارێزگای سلێمانیدا مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ ده‌كات.

 

له‌ نوێترین كاریشدا، وه‌زاره‌تی پلاندانانی عێراق، دوێنێ سێشه‌ممه‌ ژماره‌ی دانیشتوانی بڵاوكرده‌وه‌ و له‌ داتاكانی هه‌رێمی كوردستاندا ناوی پارێزگاكانی هه‌ولێر، سلێمانی، دهۆك هاتووه‌.

 

وه‌زاره‌تی پلاندانانی عێراق، پارێزگای هه‌ڵه‌بجه‌ی له‌ چوارچێوه‌ی پارێزگای سلێمانیدا داناوه‌، پێكه‌وه‌ ژماره‌ی دانیشتوانه‌كه‌یان دوو ملیۆن و 250 هه‌زار كه‌سه‌.

 

جگه‌ له‌ ژماره‌ی دانیشتواندا، حكومه‌تی به‌غدا له‌ پرسی هه‌ڵبژاردنیشدا مامه‌ڵه‌ی قه‌زایه‌كی له‌گه‌ڵ هه‌ڵه‌بجه‌دا كردووه‌ و له‌ بازنه‌كانی هه‌ڵبژاردندا وه‌ك پارێزگا مامه‌ڵه‌ی له‌گه‌ڵ نه‌كراوه‌. له‌ هه‌ڵبژاردنی داهاتوودا سلێمانی پێنج بازنه‌ی هه‌ڵبژاردن ده‌بێت و پارێزگای هه‌ڵه‌بجه‌ له‌ چوارچێوه‌ی یه‌كێكیان له‌ بازنه‌كاندا ده‌بێت.هه‌روه‌ها له‌ پرۆژه‌ یاسای بودجه‌شدا دیسان هه‌ڵه‌بجه‌ وه‌ك پارێزگا هه‌ژمار نه‌كراوه‌.

 

پێشتر ئازاد تۆفیق، پارێزگاری هه‌ڵه‌بجه‌، له‌ دیمانه‌یه‌كدا له‌گه‌ڵ "زه‌مه‌ن" وتی: حكومه‌تی‌ عێراقی‌ هه‌ڵه‌بجه‌ به‌ پارێزگا دانانێت‌و كۆمسیۆنی‌ هه‌ڵبژاردنی‌ بۆ دیاریناكات‌و بودجه‌مان بۆ دانانێت.

 

ھەڵەبجە لە ساڵی ١٨٨٩ کراوە بە قەزا، ئێستا لەچوار ناحیە پێکھاتووە، ئەوانیش ناحیەی سیروان: سنووری ٩٣ دێی ناوچەکەی گرتۆتەوە، ناحیەی خورماڵ: پێکھاتووە لە ٤١ دێ ساڵی ١٩٣٢ کراوە بە ناحیە. ناحیەی بیارە: لە ١٩ دێ پێکھاتووە، ناحیەی بەمۆ لەسیازدە گوند پێکهاتووە، له‌ ساڵی 1988 له‌لایه‌ن رژێمی به‌عسه‌وه‌ كیمیاباران كرا و پێنج هه‌زار هاوڵاتی شه‌هیدبوون و به‌ سه‌دانی دیكه‌ش برینداربوون.

 

هه‌ڵه‌بجه‌ یه‌كێكه له‌ شاره‌ گه‌وره‌كانی هه‌رێمی كوردستان و ده‌كه‌وێته‌ نێوان هێڵی درێژی (46) پله‌ی رۆژهه‌ڵات و دوو بازنه‌ی پانی (35-36) پله‌ی باكور و ده‌كه‌وێته‌ (83) كیلۆمه‌تر له‌ باشوری رۆژهه‌ڵاتی شاری سلێمانییه‌وه‌ و روبه‌ره‌كه‌ی (1559) كیلۆمه‌تری چوارگۆشه‌یه‌ و (39.9%)ی روبه‌ری پارێزگای سلێمانی پێكده‌هێنێت.

 

مامه‌ڵه‌ی به‌غدا وه‌كو قه‌زاه‌یه‌ك له‌گه‌ڵ هه‌ڵه‌بجه‌ له‌ كاتێكدایه‌، له‌ كۆبونه‌وه‌ی 31ی12ی2013 ئه‌نجومه‌نی وه‌زیرانی عێراقدا، بڕیاریدا هه‌ڵه‌بجه‌ بكرێته‌ پارێزگایه‌كی نوێ له‌ عێراق و سنوری كارگێڕیه‌كه‌شی دیاری بكرێت.



سۆشیال میدیا

ڕۆژنامەی زەمەن

Advertisement