ئەمریکا یەک ترسی لە ئێران هەیە!
2/21/2026 1:34:00 PM
لوقمان غهفوور
زۆرکەس پرسیار ئەکات؛ ئایا ئەمریکا لە رژێمی ئێران ئەدات؟ ئایا ئەمریکا جدییە؟ بەڵێ ئەمریکا جدییە لە لابردنی ئەم رژێمەی ئێستا و گۆڕینی بە رژێمێک کە مامەڵەی لەگەڵ بکات لە رووی ئابووریی و سیاسییەوە.
کاتێک ئەمریکا رژێمی سەدامی روخاند پێویستی بە ١٤ ساڵ بوو، ئەبوو ئەم رژێمە لە رووی ئابوورییەوە وەها بنکۆڵ بکات کە بەرگەی هیچ وەستانێک بە پێوە نەگرێت.
ئەمریکا جەنگی تەقلیدی لەگەڵ عیراق کرد، بەڵام لەگەڵ ئیران، هیچ جۆرە جەنگێکی تەقلیدی ناکات، ئەمریکا دەیەوێت بە دەست و برد بێت لە لێدانی ئیران و لابردنی رژێمەکە.
تاکە شتێک کە سەرۆک دۆنالد ترەمپ حسابی هەڵسەنگاندنێکی قورس دەکات بۆ مەترسی نائاسایی ئەگەر لێدان لە ڕژێمی عەلی خامنەیی ڕێبەری باڵای ئێران هەلبژێرێت، هیچ بەدیلێکی بەرچاوڕوونی نییە لە داڕمانی ڕژێمەکە.
دژایەتی ئێران لە ڕووی سیاسییەوە شکاو، ناڕێکخراو و لە ڕووی فیزیکییەوە لە نێوان ئەوانەی لە ناوخۆ و دەرەوەدا دابەشبووە.
ئەگەر ئەمریکا ئامانجی لەناوبردنی هەڵبژاردەیەک لە سەرکردە باڵاکان بێت، بەو هیوایەی کە ژمارەیەکی زیاتری نەرم و نیان سەرهەڵبدەن بۆ جێگرەوەیان، ئەوە هیچ گەرەنتییەک نییە کە ئەوان لە خامنەیی میانڕەوتر بن.
موحسین سازێگارا، بەرپرسێکی پێشووی کۆماری ئیسلامی کە بووەتە چالاکوانی ئۆپۆزسیۆن و بنکەکەی لە ئەمریکایە، وتی: "ئەگەر ترەمپ بیر لەوە بکاتەوە کە کوشتنی خامنەیی و فەرماندە باڵاکان بکاتە ئامانج، ئەوە کێشەکە ئەوەیە، دوای ئەوە چی ڕوودەدات؟"
مارکۆ ڕوبیۆ وەزیری دەرەوەی ئەمریکا دانی بەو ترسەدا ناوە، لەم دواییانەدا بە کۆنگرێسی ڕاگەیاندووە کە ئەمریکا دەبێت هیوای ئەوەی هەبێت، کەسێک لە حکومەتدا بدۆزێتەوە کە لەگەڵیدا کار بکات.
دوایین جار کە حکومەتی ئێران داڕما، بەم شێوەیەی ئێستا نەبوو. لە سەروبەندی شۆڕشی ١٩٧٩ کە محەمەد ڕەزا پەهلەوی ڕووخاند، دیدگایەکی زۆر ڕوونتر هەبوو کە چی بەدوای خۆیدا دێنێت.
لەو کاتەدا ئێرانییەکان بە هەموو چین و توێژە کۆمەڵایەتییەکان و دابەشبوونە سیاسییەکانەوە، لە ناوەوە و دەرەوەی وڵات، بە سەرکردایەتی ئایەتوڵڵا خومەینی یەکدەنگبوون. ئەو پیاوە ئایینییە کاریزمایە توانی پشت بە تۆڕێکی فراوانی مزگەوت و ڕێکخراوە خێرخوازییەکان ببەستێت بۆ هەماهەنگیکردنی کۆکردنەوەی جەماوەر، هەروەهاش بوو کاتێک خومەینی لە مانگی شوباتی ساڵی ١٩٧٩ لە تاراوگە لە پاریس گەڕایەوە، پێشوازییەکی پاڵەوانانەی لێکرا.
بەڵام ئێستا بەدڵنیایی هیچ پاڵەوانێک لەئارادا نییە، ئیران کۆکاتەوە، بۆیە هەموو ترسی ئەمریکا لەو پەرش و بڵاوییەیە، کە لەدەنگ و رەنگی ئیراندایە، کە دەشێت دواجار ئەمە بە قازانجی رۆژهەڵاتی کوردستان بێت.