کەلتور

دوا نیگای ژه‌نه‌راڵی پاییز

12:04 - 03/11/2019 166 جار خوێندراوەتەوە

جەبار سابیر 

ساڵی ١٩٩٤ و له‌ گه‌رمه‌ی شه‌ڕی ناخۆدا، له‌ رێگه‌ی هاوڕێیه‌كه‌وه‌ دیوانی “له‌ غوربه‌تا”م پێگه‌یشت و زۆر تامه‌زرۆیانه‌ خوێندمه‌وه‌ و بۆ ماوه‌یه‌كی زۆر كه‌وتمه‌ ژێر كاریگه‌رییه‌وه‌ و سه‌رمه‌ستی وشه‌ و دێڕه‌كانی بووم. ئه‌وسا تازه‌ خولیای ئه‌وه‌ كه‌وتبووه‌ سه‌رم بنووسم و كه‌م كه‌م شیعرم ده‌نووسی و خۆم دڵم پێیان خۆشبوو. زۆرم حه‌ز كرد نووسه‌ری “له‌ غوربه‌تا” بناسم و له‌ نزیكه‌وه‌ بیبینم؛ بزانم ئه‌م مرۆڤه‌ كێیه‌ كه‌ ئه‌وه‌نده‌ قووڵ چۆته‌ ناخی مرۆڤ و ژیان و ئه‌وه‌نده‌ بۆنی بیابان و ده‌شتی قاقڕ له‌ شیعره‌كانی دێ. ده‌مویست بزانم خودی خۆی و شیعره‌كانی تا چه‌ند له‌یه‌ك ده‌چن. فروغ ده‌ڵێ: (من ناتوانم به‌ كۆڵانێكدا بڕۆم بۆنی میزی لێ بێت و دواتر له‌ كاتی شیعرنووسین و وه‌سفی ئه‌و كۆڵانه‌دا شووشه‌ عه‌تره‌كانم ریز بكه‌م و بۆنی یه‌كێكیان بخه‌مه‌ شوێنی بۆن میزه‌كه)‌. حه‌مه‌یش رێك ئه‌مه‌ی كردبوو. ژیانی وه‌ك خۆی نووسیبووەوە‌، مرۆڤی وه‌ك خۆی وێنا كردبوو، هه‌موو ئه‌وه‌ی ئه‌و له‌ شیعره‌كانیدا وتبووی، له‌ راستیدا وابوون و وان، به‌ڵام ئه‌و شاعیرانه‌ و داهێنه‌رانه‌ ژیان و مرۆڤی كردبووه شیعره‌.

سه‌ره‌تای ٢٠٠٠، له‌ رێگه‌ی (كاروان سدیق)ه‌وه‌ ناسیم. ئه‌وسا دوكانێكم له‌ شه‌قامی پیره‌مێرد هه‌بوو، زوو زوو ده‌هاته ‌لام و باسی شیعر و ژیانمان ده‌كرد. كه‌ زۆرتر لێم نزیكبۆوه‌، هه‌فته‌ی یه‌كدوو جار ده‌هات و هاوڕێیانه‌ به‌ شه‌رمێكه‌وه‌ ده‌یوت دینارێك یا دوو دینارم بده‌رێ!. ئه‌وسا پاره‌كۆنه‌كه‌ هه‌بوو. هه‌موو جارێ ده‌مدایه‌، یان بۆ جگه‌ره‌ی بوو، یا بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ ماڵ و نانخواردن. قه‌ت وه‌ك كه‌سێكی ساخته‌چی و ده‌ستبڕ داوای زۆری نه‌كردو منیش قه‌ت ده‌ستم به‌ روویه‌وه‌ نه‌نا. ئێمه‌ هه‌موو خۆشمان ده‌ویست. شانازیمان به‌ ناسینیه‌وه‌ ده‌كرد. ئه‌مه‌ شتێكی ئاساییه‌ و خەڵكانی نووسه‌ر و شاعیر هه‌میشه‌ پێویستییان به‌ هاوكاریی ده‌وروبه‌ره‌كه‌یانه‌. (من وه‌ك بێڕێزی به‌رامبه‌ر به‌و باسی ناكه‌م).

دوێنێ ئێواره‌، واتا ئێوارەی پێش مردنەکەی و ڕۆژی  ٢٢/١٠/٢٠١٩ سه‌عات چوارو چاره‌ك بۆ دوایین جار له به‌رده‌م چایخانه‌ی هه‌ورامییه‌كان بینیم، سڵاوی كردو وتم: حه‌مه‌ گیان چۆنی. هه‌ر ئه‌م دوو وشه‌یه‌. سیمای جۆرێك په‌رێشان و بێتاقه‌ت بوو، چما ئیتر نایبینمه‌وه‌. مانگێك ده‌بوو نه‌مدیبوو. هه‌نگاوێك له‌ مردنه‌وه‌ دوور بوو. زۆرجار مرۆڤه‌كان وان، به‌ر له‌ مردن یاده‌وه‌ر‌ییه‌كی زۆر بچووك و تاڵ، شتێكی وه‌ك پرته‌پرتی رووناكییه‌ك له‌ شه‌وێكی ئه‌نگوسته‌چاودا جێدەهێڵن. ئه‌م پیاوه‌یش وابوو. ئه‌و سه‌یركردن و نیگایه‌ی جۆرێك بوو، ترسام لێی. دواتر كه‌ تێپه‌ڕی، سه‌ركۆنه‌ی خۆم كرد، وتم بۆ پێم نه‌وتووه‌ (كاكه‌ حه‌مه‌!) بۆ نه‌موت: (كاك محه‌مه‌د!) له‌ دڵم ده‌رنه‌ده‌چوو. شه‌و زۆر بیرم لێ كرده‌وه‌، به‌ داخه‌وه‌ ئاگام له‌ هیچ نه‌بوو، نه‌ نێت و نه‌ تیڤی، له‌ هیچیانه‌وه‌ هه‌واڵه‌كه‌م نه‌بیست، چونكه‌ شه‌وان نێت به‌كارناهێنم‌و زۆر سه‌یری تیڤیش ناكه‌م. به‌ڵام به‌یانی له‌ شوێنی كاره‌كه‌م هاوڕێیه‌كم وتی: “محه‌مه‌د عومه‌ر عوسمان” مردووه‌ و منیش باوه‌ڕم نه‌كرد. وتم: دوێنێ بینیم، قسه‌م له‌گه‌ڵ‌ كرد. ساغ و سه‌لیم بوو، وتی: “خۆی خنكاندووه‌!” ئیتر باوه‌ڕم كرد!، چونكه‌ ئه‌و ده‌مێك بوو به‌ ده‌ست خۆیه‌وه‌ گیری خواردبوو. ده‌مێك بوو له‌ ژیان تۆرابوو و له ‌دڵه‌وه‌ پێنه‌كه‌نیبوو. بێتاقه‌تیی ئه‌و په‌یوه‌ندی به‌ پاره‌ و شوێن و پێگه‌وه‌ نه‌بوو. چونكه‌ له‌ هه‌ر كوێ بوایه،‌ رێزی ده‌گیرا. مرۆڤ شه‌رمی له‌ هێژایی و جوانییه‌كه‌ی ده‌كرد.

١١/٢/٢٠١٩ له‌ پاریسه‌وه،‌ به‌ فڕۆكه‌ چووم بۆ دانیمارك، بۆ لای هاوڕێم (به‌ختیار حه‌سه‌ن) پیاوێكی شیعردۆست و خوێنه‌وار. پێموایه‌ هه‌موو له‌ غوربه‌تای له‌به‌ره‌. شه‌و بوو، سه‌عات نۆ و شتێك، له‌ شه‌مه‌ندۆفێره‌كه‌ دابه‌زیم و باوه‌شمان به‌ یه‌كدا كرد. وتم: بۆ به‌خته‌وه‌ری، زۆر كورته‌ ته‌مه‌ن، بۆ كوێره‌وه‌ی نابڕێته‌وه‌. وتی حه‌مه‌ چۆنه‌؟ وتم خراپ نییه‌، كه‌م ده‌یبینم، جاروبار سڵاوێك ده‌كه‌ین. 

ئەم بابەتە لە ژمارە ١٩ی پاشکۆی کولتووری زەمەن بڵاوکراوەتەوە

 

سۆشیال میدیا

ڕۆژنامەی زەمەن

Advertisement