12وتار

بۆچی زۆرینەی داواکانی دادگای باڵای فیدراڵی رەت دەبنەوە ؟

11/18/2026 1:55:00 PM
رێبین عومەر


پێدەچێت وشەی باڵا کە بەشێکە لە ناوی (دادگای باڵای فیدراڵی  ) وشەیەکی سیحراوی بێت و هیوایەکی زۆر لای ئەوکەسانە دروست بکات کە پەنای بۆ دەبەن ، بە ئومێدی ئەوەی هەرچی نادادییەکیان لەلایەن لایەنەکانی خوارەوە بەرامبەر کراوە پوچەڵ بکرێنەوە !

ڕاستە ئەم دادگایە زۆر بەرزە و بڕیارەکانی یەکلاکەرەوەیە و شیاوی تانەلێدان نییە ،  بەڵام دەستور و یاسا لەو بەرزترە و ناتوانێت ئەو چوارچێوەیە ببەزێنێت کە بۆی دانراوە .

دادگای ناوبراو تایبەتمەندی(الاختصاص) زۆرە ، بەڵام ئەوەی خزمەتی باسەکەمان دەکات ، بڕگەکانی یەکەم و سێیەمی مادە (٩٣) ی دەستوری عیراقی ساڵی (٢٠٠٥) ە . کە لەخوارەوە بە دو تەوەرە دەیخەینە ڕوو :

تەوەری یەکەم / بڕگەی یەکەمی مادە ٩٣ کە باس لە یەکێک لە تایبەتمەندییەکانی دادگاکە دەکات بەم شێوەیە ( چاودێریکردنی دەستوری بونی یاسا و سیستمە بەرکارەکان ) .  گرنگترین بابەت لێرەدا ئەوەیە کە دەقی یاسا یان سیستمێک (ڕێنمایی) هەبێت . بە واتایەکی دیکە ئەم بڕگەیە مامەڵە لەگەڵ دەق دەکات نەک ڕێوشوێن (اجراء) . واتا ئەگەر یەکێک لە دام و دەزگاکان لەناویشیاندا پەرلەمان  ڕێوشوێنێکی نا دەستورییان گرتبێتەبەر ، ئەوا ناتوانرێت پەنا بۆ ئەم بڕگەیە ببرێت .

تەوەری دووەم / بڕگەی سێیەمی هەمان مادە . ئەم بڕگەیە باس لە تایبەتمەندییەکی دیکەی دادگاکە دەکات کە بریتییەلە ( یەکلایی کردنەوەی ئەو کێشانەی کە دروست دەبێت بەهۆی جێبەجێکردنی یاسافیدراڵییەکان ، و ئەو بڕیار و سیستم و ڕێنمایی و ڕێوشوێنانەی کە لە دەسەڵاتی فیدراڵییەوە دەردەچن) . دەکرێت ئەم بڕگەیە بە دوبەش باس بکەین ، یەکەمیان باسکردنە لەو کێشانەی بەهۆی جێبەجێکردنی یاسایەکی فیدراڵییەوە دێتەئاراوە ، ئەوەی تریان ئەو کێشانەن کە بەهۆی جێبەجێکردنی بڕیار و ڕێنمایی و ڕێوشوێنی دەسەڵاتێک لە دەسەڵاتەفیدراڵییەکانەوە دروست دەبێت . واتا ئەم بڕگەیە هەرێمی بەدەرکردووە لەم بابەتە و قەتیسی کردووە لە دامودەزگا فیدراڵییەکاندا .ئەمەش کەموکورتییە لە دەستورەکەدا .

لە کۆتاییدا دەبێت ئەوە بوترێت کە ئەو داوایانەی لەم دادگایەدا دەبینرێن پێیان دەوترێت داوای دەستوری ، جگە لە شارەزایی لە یاسا پێویستی بە شارەزاییەکی باش لە بڕگە و بابەتەکانی دەستوردا هەیە.

سۆشیال میدیا

ڕۆژنامەی زەمەن