چیای نەوشیروان مستەفا... گەڕانەوە بۆ گۆڕان یان دروستکردنی ڕێگایەکی نوێ؟
9/12/2026 4:14:00 PM
زاگرۆس محمد
لە ئێستادا دەمەوێت پرسیارێک بکەم کە لەوانەیە بۆ هەندێک کەس ناخۆش بێت، بەڵام بە بڕوای من پرسیارێکی زۆر گرنگە بۆ داهاتووی سیاسیی کوردستان.
چیای نەوشیروان مستەفا دەبێت چی بکات؟
ئایا دەبێت بگەڕێتەوە وسوربێت لەسەر گەڕانەوەی گۆڕان بۆ گردەکە؟
یان دەبێت لە میراتی باوکییەوە دەستپێبکات، بەڵام ڕێگایەکی نوێ بۆ خۆی بکاتەوە؟
ئەمە تەنها پرسیارێک نییە دەربارەی کەسێک.
پرسیارەکە دەربارەی بۆشاییەکی سیاسییە کە لە کوردستاندا هەیە
نەوشیروان مستەفا کاتێک گۆڕانی دامەزراند، تەنها دامەزراندنی ڕێکخراوێکی سیاسی نەبوو.
گۆڕان لەو کاتەدا بووە دەنگێکی جیاواز.
دەنگی ڕەخنە لە دەسەڵات.
دەنگی گۆڕینی شێوازی حکومڕانی.
دەنگی گەنجان.
دەنگی ئەو خەڵکەی کە پێی وابوو سیاسەت نابێت تەنها لە نێوان دوو هێزی سەرەکی کوردستاندا دابەش بکرێت.
ئەو دەنگە توانای ئەوەی هەبوو کە سەدان هەزار کەس لە دەوری خۆی کۆبکاتەوە.
بەڵام نەوشیروان مستەفا نەما.
و دوای ئەو، پرسیارێکی گەورە دروست بوو:
ئایا گۆڕان دەتوانێت بەبێ نەوشیروان مستەفا هەمان کاریگەریی سیاسی هەبێت؟
ئەوەی ڕوویدا، وەڵامی خۆی هەیە.
گۆڕان تووشی ناکۆکی و لاوازی بوو.
لە دەنگدەر دوور کەوتەوە.
و ئەو هێزە سیاسییەی کە جارێک بووە هیوای زۆر کەس، بە قۆناغێک گەیشت کە ئێستا پرسیاری مانەوە و داهاتووی خۆی دەکات .
من نامەوێت لێرەدا کەسێک تاوانبار بکەم.
نامەوێت بڵێم کێ باش بوو و کێ خراپ بوو.
نامەوێت مێژووی گۆڕان دووبارە بکەمەوە.
چونکە ئەو مێژووە لەبەردەم خەڵکدایە.
بەڵام دەبێت لە شکستەکە فێربین.
چونکە ئەگەر لە شکست فێر نەبین، شکستەکە دووبارە دەبێتەوە.
ئێستا دەگەڕێینەوە بۆ چیای نەوشیروان مستەفا.
چیا نەوشیروان مستەفا لەبەردەم دوو ڕێگادایە.
ڕێگای یەکەم ئەوەیە کە بڵێت:
«من میراتی گۆڕانم، با بگەڕێمەوە بۆ هەمان ناو، هەمان ئاڵا و هەمان ڕێکخستن.»
بەڵام پرسیار ئەوەیە:
ئایا کێ دڵنیایە ئەو شێوازە ئەمجارە سەرکەوتوو دەبێت؟
بە بڕوای من مانگەشەوسەر لەئێوارە دیارە.
ڕێگای دووەم ئەوەیە کە بڵێت:
«من میراتی نەوشیروان مستەفام، بەڵام من نەوشیروان مستەفا نیم.»
ئەمە زۆر گرنگە.
چیا نەوشیروان مستەفا نابێت هەوڵ بدات ببێتە کۆپیی باوکی.
هیچ کەس ناتوانێت نەوشیروان مستەفا دووبارە دروست بکاتەوە.
بەڵام دەتوانێت لە بیرۆکە و بەهاکانی باوکییەوە دەستپێبکات و شێوازی خۆی دروست بکات.
ئەمە جیاوازیی نێوان میرات و دووبارەکردنەوەی ڕابردووە.
لە بڕوای مندا، کوردستان ئەمڕۆ پێویستی بە هێزێکی سیاسیی نوێ هەیە.
هێزێک کە نە دژایەتیی پارتی بۆ خۆی ببێتە ئامانج،
نە دژایەتیی یەکێتی.
پارتی و یەکێتی بەشێکن لە مێژووی سیاسیی کوردستان.
بەڵام هیچ هێزێک نابێت لەسەر ئەو باوەڕە بژی کە تەنها خۆی دەتوانێت کوردستان بەڕێوەببات.
پێویستە کەسێک هەبێت بە هەردووکیان بڵێت:
دەسەڵات کۆتایی نییە؛ خزمەتکردن کۆتاییە.
خەڵک پێویستی بە کارە.
بە ئابوورییەکی باشترە.
بە دامەزراوەیەکی بەهێزە.
بە یاسایەکی یەکسانە.
بە دادپەروەرییە.
بە سیستەمە.
خەڵک نایەوێت هەموو شتێک بە کەسێکەوە گرێ بدرێت.
خەڵک دەیەوێت دامەزراوەکان کار بکەن.
لێرەدا دەگەینە خاڵێکی زۆر گرنگ:
گەنجان.
کوردستانێکی نوێ بە گەنجانی نوێ دەسازرێت.
ئەگەر گەنج تەنها بۆ بانگەشەی هەڵبژاردن بەکاربهێنرێت، ئەوا هیچ شتێک ناگۆڕێت.
گەنج دەبێت ببێتە بەشێک لە بڕیار.
دەبێت ببێتە بەشێک لە دامەزراندنی سیاسەت.
دەبێت ببێتە بەشێک لە بەڕێوەبردنی وڵات.
ئەمەش دەتوانێت یەکێک لە گرنگترین جیاوازییەکانی پرۆژەی سیاسیی چیای نەوشیروان مستەفا بێت.
نەوەی باوکەکان ڕۆژێک شۆڕشی سیاسییان کرد.
چیا دەبێت شۆڕشی دامەزراوە و سیستەم بکات.
ئەمە قۆناغی نوێیە.
بەڵام پرسیارێکی تر هەیە.
ئایا چیای ئامادەی ئەو قۆناغەیە؟
من دەڵێم:
ئەگەر داهاتووی سیاسیی خۆی بە ڕابردووەوە ببەستێتەوە، نەخێر.
ئەگەر هەموو شتێک بۆ پاراستنی ناو و ئاڵای گۆڕان بێت، نەخێر.
ئەگەر هەوڵ بدات تەنها ئەوەی باوکی کردوویەتی دووبارە بکاتەوە، نەخێر.
بەڵام…
ئەگەر بتوانێت لە ڕابردوو فێربێت،
ئەگەر بتوانێت دان بە شکستەکاندا بنێت،
ئەگەر بتوانێت گەنجان بکاتە ناوەندی پرۆژەکەی،
ئەگەر بتوانێت لەگەڵ هەموو کۆمەڵگە قسە بکات، نەک تەنها لەگەڵ لایەنگرانی خۆی،
ئەگەر بتوانێت پرۆژەیەکی سیاسیی نوێ پێشکەش بکات…
ئەوا بەڵێ.
دەتوانێت.
لە کۆتاییدا، من پێموایە ئەوە باشترین شانسی چیای نەوشیروان مستەفایە.
نە ئەوەی ببێتە بەردەوامکەری گۆڕانی کۆن.
بەڵکو ئەوەی ببێتە دامەزرێنەری قۆناغێکی نوێ.
نەوەک بڵێت:
«من دەمەوێت گۆڕان بگەڕێنمەوە.»
بەڵکو بڵێت:
«من دەمەوێت ئەو پرەنسیپانەی نەوشیروان مستەفا بۆیان خەباتی کرد، بە شێوەیەکی نوێ بۆ سەردەمێکی نوێ بژیێنمەوە.»
ئەوە جیاوازییەکە.
هەمان ڕێچکە، بەڵام نە هەمان شێواز.
هەمان بەها، بەڵام نە هەمان ڕێکخستن.
هەمان ئامانج، بەڵام بە نەوەیەکی نوێ.
چونکە لە کۆتاییدا، پرسیاری سەرەکی ئەوە نییە:
«چیای چۆن گۆڕان بگەڕێنێتەوە؟»
پرسیاری ڕاست ئەوەیە:
«چیای چۆن بتوانێت لە میراتی باوکییەوە دەستپێبکات، بەڵام بۆ خۆی ڕێگایەکی نوێ بکاتەوە؟»
ئەگەر ئەو ڕێگایە بدۆزێتەوە، ئەوا میراتی نەوشیروان مستەفا بارێک لەسەر شانی نابێت.
دەبێتە دەرفەت.
و ئەوە لەوانەیە گەورەترین دەرفەتێک بێت کە ئەمڕۆ لەبەردەم چیای نەوشیروان مستەفادایە.