لە نێوان دوو دیدگا بۆ کوردستان
01:43 - 07/06/2026
زەمەن:-
د. نەبەز مەجید ئەمین
بەراوردێك لە نێوان سەركردایەتی یەكێتی نیشتمانی كوردستان و پارتی دیموكراتی كوردستان
لە مێژووی سیاسی هاوچەرخی کوردستاندا،دوو هێزی سیاسی گەورە وەک یەکێتی نیشتمانی کوردستان و پارتی دیموکراتی کوردستان توانای ئەوەیان هەبووە و هەیە هەمان ئامانجی نەتەوەییان هەبێت، بەڵام لە شێوازی گەیشتن بەو ئامانجەدا جیاوازی بنەڕەتییان هەیە.
ئەگەرچی هەردووکیان بە کوردستان و پاراستنی دەسکەوتەکانی هەرێم پابەندن، بەڵام لە شێوازی خوێندنەوەی دۆخی ناوچەكە و جیهان و هەروەها دیاریکردنی هاوپەیمانە ستراتیژییەکاندا جیاوازییەکی دیاریان هەیە.
یەکەم: تێڕوانین بۆ ناوخۆی هەرێمی کوردستان
لە خوێندنەوەی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستاندا، سەقامگیری، یەکدەستی بڕیار و دروستکردنی حکومەتێکی بەهێز بنەمای سەرەکی گەشەی هەرێمن.
بۆیە پارتی زۆرجار جەخت لەسەر:
* بەهێزکردنی حکومەت،
* گەشەی ئابووری،
* و پەیوەستکردنی کوردستان بە بازاڕی جیهانی
دەکاتەوە.
لەبەرامبەردا، یەكێتی زیاتر هەستیارە بەرامبەر هاوسەنگیی سیاسی و هاوبەشبوونی هێزەکان. لە تێڕوانینی ئەواندا جگە لە هاوڕابون لەسەر ئەم خاڵانەی سەرەوە ، پێیان وایە سەقامگیری تەنها بەهۆی هێزی حکومەت بەدەست نایەت، بەڵکو پێویستی بە هاوئاهەنگی و بەشداریی فراوانی سیاسی هەیە.
دووەم: تێڕوانین بۆ عێراق
پارتی دیموکراتی کوردستان بە درێژایی چەند ساڵی ڕابردوودا زیاتر بە ئاراستەی پەیوەندییەکی “هاوبەشی ـ کێبڕکێکار” لەگەڵ بەغدا چووە.
لەو دیدگایەدا:
* هەرێم دەبێت خاوەنی مافە دەستوورییەکانی خۆی بێت.
* پێویستە بەغدا پابەند بێت بە یاسا.
* هەرێم دەبێت توانای ئابووریی سەربەخۆی خۆی هەبێت.
بەڵام یەکێتی نیشتمانی مێژووییەکی درێژتری هەیە لە ناو سیستەمی سیاسیی عێراق. لەبەر ئەوە زیاتر بە ئاراستەی دروستکردنی هاوپەیمانیی ناوخۆی عێراق و بەشداریی کاریگەر لە ناو دەوڵەتی عێراق دەڕوات.
سێیەم: بەرامبەر بە ئێران
یەکێتی نیشتمانی بە هۆی مێژوو و جوگرافیاوە پەیوەندییەکی درێژخایەنی لەگەڵ ئێران هەبووە.
لە تێڕوانینی ئەواندا، ئێران هێزێکی سەرەکیی ناوچەییە و ناتوانرێت لە هاوکێشەکانی کوردستان داببڕدرێت.
لە بەرامبەردا، پارتی دیموکراتی کوردستان هەوڵ دەدات پەیوەندییەکانی لەگەڵ ئێران بپارێزێت، بەڵام زیاتر پشت بە فرەچەشنبوونی پەیوەندییە دەرەکییەکانی دەبەستێت تا هیچ لایەنێک نەبێتە سەرچاوەی کاریگەریی یەکلا.
چوارەم: بەرامبەر بە تورکیا
ئەمە یەکێکە لە دیارترین جیاوازییەکان.
پارتی دیموكراتی كوردستان تورکیا بە یەکێک لە گرنگترین هاوبەشە ئابووری و ستراتیژییەکانی هەرێم دەزانێت.
لە دیدگای پارتی:
* تورکیا دەروازەی ئابووریی کوردستانە.
* بازاڕی سەرەکیی هەناردەی نەوتە.
* گرنگترین ڕێگای پەیوەندیی کوردستان بە جیهانە.
بەڵام یەکێتی نیشتمانی زیاتر هەوڵی پاراستنی هاوسەنگی دەدات و زۆرجار هەوڵ دەدات پەیوەندییەکانی لەگەڵ تورکیا و ئێران لە یەک کاتدا بپارێزێت.
پێنجەم: بەرامبەر بە ئەمریکا
هەردوو لایەن ئەمریکا بە هاوپەیمانێکی ستراتیژی دەزانن.
بەڵام جیاوازییەکە لە شێوازی تێگەیشتنە.
پارتی دیموکراتی کوردستان زیاتر پەیوەندییەکانی لەگەڵ ئەمریکا بە بناغەی پاراستنی هەرێم و گەشەی ئابووری دەبینێت.
یەکێتی نیشتمانی زیاتر گرنگی بە ڕۆڵی ئەمریکا وەک هاوسەنگکەرەوەی ناوچەیی و نێوان هێزە جیاوازەکان دەدات.
شەشەم: بەرامبەر بە ئەوروپا
لە بابەتی ئەوروپا، جیاوازییەکان کەمترن.
هەردوو لایەن:
* پشتگیریی ئەوروپا بۆ هەرێم گرنگ دەزانن.
* هاوکاریی ئابووری و ئەمنییەکان بە گرنگ دەزانن.
* هەوڵی ڕاکێشانی وەبەرهێنان دەدەن.
بەڵام یەکێتی نیشتمانی زۆرجار زیاتر جەخت لەسەر مافی مرۆڤ، دیموکراسی و هاوبەشبوونی سیاسی دەکات، لە کاتێکدا پارتی زیاتر سەرنجی بۆ ئابووری و وەبەرهێنان دەچێت.
حەوتەم: بەرامبەر بە ئیسرائیل
ئەم بابەتە یەکێکە لە هەستیارترین بابەتەکان.
بە شێوەی فەرمی، نە پارتی و نە یەکێتی هیچ پەیوەندییەکی ئاشکرای فەرمییان لەگەڵ ئیسرائیل نییە..
بۆیە زۆربەی هەڵوێستەکان لەو بارەیەوە بە شێوەیەکی ئارام و نائاشکرا جێبەجێ دەکرێن.
لە كۆتاییدا ئەگەر سەرکردایەتی پارتی بە «سەرکردایەتیی دامەزراوەیی ئابووری» بناسرێت، دەتوانرێت سەرکردایەتی یەكێتی بە «سەرکردایەتیی هاوسەنگی ـ سیاسی» وەسف بکرێت.
سەركردایەتی پارتی زیاتر بیر لە دروستکردنی تاك حوكمڕانی ، ئابووری دەکاتەوە، لە کاتێکدا سەركردایەتی یەكێتی زیاتر گرنگی بە هاوکێشە سیاسییەکان، هاوپەیمانییەکان و پاراستنی هاوسەنگیی ناوچەیی دەدات.
بەڵام لە كۆتاییدا ، هەردوو دیدگا ناچارە لە واقیعی جوگرافیای سیاسیی کوردستاندا پێکەوە کار بکەن؛ چونکە هەرێمی کوردستان لە ناوچەیەکدا هەڵکەوتووە کە هیچ هێزێک بە تەنها ناتوانێت چارەنووسی خۆی دیاری بکات، بەڵکو پێویستی بە هاوسەنگیی نێوان بەغدا، ئەنقەرە، تاران، واشنتۆن و ئەوروپا هەیە.