هەواڵ

شیعەیەك بە تامی سوننە

02:49 - 09/05/2019 114 جار خوێندراوەتەوە

ئا: زەمەن


یەكێكە لە سەركردە دیارەكانی عێراق‌و كاریگەرییەكی گەورەی هەیە لەسەر پرۆسەی سیاسی، هەرچەندە توانا‌و شارەزاییەكی باشی هەیە لە ئیدارەدانی دەوڵەتدا، بەڵام چانسی كەمە بۆ گرتنەدەستی كورسیی دەسەڵات، خۆی شیعەیەكی ریفۆرمخوازە‌و وەكو سوننەیەكی كراوە لێی دەڕوانرێت.


ئەیاد هاشم عەلاوی روبەیعی كۆتایی مانگی ئایاری ساڵی 1944 لەناوچەی ئەعزەمییەی شاری بەغدا لە بنەماڵەیەكی شیعەمەزهەب لەدایك بووە، ساڵی 1970 خوێندنی زانكۆی لە شاری بەغدا تەواو كردووە لەبواری پزیشكیدا‌و بەهۆی ئەوەی گەنجێكی بەسەلیقە‌و لێهاتوو بووە، هەرزوو بووەتە جێی سەرنجی دەوروبەرەكەی‌و پەیوەندییەكی بەهێزی لەگەڵ كەسایەتییەكانی عێراق دروست كردووە.


لەسەرەتای شەستەكاندا پەیوەندیی كردووە بە ریزەكانی حزبی بەعسەوە‌و لەماوەیەكی كەمدا توانیویەتی پۆستی باڵا لەو حزبەدا وەربگرێت، هەتا لە كۆتاییەكانی دەیەی شەشەمی سەدەی رابردوودا، وەكو ئەندامی سەركردایەتیی ئەو حزبە هەڵبژێردراوە. بەهۆی هەڵوێستە جیاوازەكانی لەمەڕ شێوازی حوكمڕانی‌و سیاسەتكردن لەسەرەتای حەفتاكاندا پەیوەندییەكانی لەگەڵ ئەحمەد حەسەن بەكری سەرۆكی كۆماری ئەو كاتەی عێراق‌و سەدام حسێنی جێگریدا تێكچووە، بۆیە لەساڵی 1971دا عێراقی بەرەو لوبنان بەجێهێشتووە. دواتریش رووی كردۆتە بەریتانیا، ساڵی 1973 وەكو بەرپرسی باڵای لقی ئەوروپای خۆرئاوا‌و وڵاتانی كەنداوی حزبی بەعس هەڵبژێردراوە، بەڵام ساڵی 1975 بەیەكجاری وازی لەو حزبە هێناوە‌و لەگەڵ چەند سەركردەیەكی سیاسیی عێراقیدا رێكخستنێكی نهێنییان بەناوی بزوتنەوەی ویفاقی نیشتمانی پێكهێناوە، هەتا ساڵی 1990 لەبەیروت حزبەكەیان بەشێوەیەكی فەرمی راگەیاندووە‌و عەلاوی وەكو ئەمینداری حزب دەستنیشان كراوە.


لەگەڵ ئەوەی عەلاوی خولیای سیاسەت بووە لەهەمان كاتیشدا لەبواری پزیشكیدا كاری كردووە، بۆیە ساڵی 1975 بڕوانامەی ماجستێر‌و ساڵی 1979ش بڕوانامەی دكتۆرای لەبواری پزیشكیدا لەزانكۆی لەندەن بەدەست هێناوە‌و بۆ ماوەی چەند ساڵێكیش راوێژكاری رێكخراوی یونیسێف بوە لەبواری تەندروستی‌و پزیشكیدا.


وێڕای نیشتەجێبوونی لە تاراوگە، عەلاوی بەردەوام ئاگاداری دۆخی ناوخۆی عێراق بووە‌و پەیوەندییەكی بەهێزی لەگەڵ لایەنە ئۆپۆزسیۆنەكانی عێراق‌و وڵاتانی دەرەوە هەبووە. بەشێوەیەك كە لەسەرەتاكانی ئەم سەدەیەدا بەهاوبەشی لەگەڵ لایەنەكانی دیكە ئامادەكارییان كردووە بۆ دوای رووخانی رژێمی بەعس‌و یەكێك بووە لەو كەسانەی كە رۆڵی هەبووە لە داڕشتنی پلانی ئامادەكارییەكان بۆ قۆناغی گواستنەوە لەدوای رووخانی رژێمی بەعس.


دوای رووخانی رژێم لەساڵی 2003دا راستەوخۆ گەڕاوەتەوە بۆ عێراق‌و بووە بەئەندامی ئەنجومەنی حوكم، دواتر‌و لەساڵی 2004دا وەكو سەرۆك وەزیرانی عێراق بۆ قۆناغی گواستنەوە هەڵبژێردراوە، لەماوەی حكومڕانییەكەیدا كە تەنها یەك ساڵ بووە، هەڵمەتی گەورەی كردوەتە سەر گروپ‌و میلیشیا چەكدارەكان‌و هەوڵی زۆری داوە عێراق لە زۆنگاوی شەڕی چەكداریی‌و میلیشیایی رزگار بكات، بە لیست‌و هاوپەیمانێتیی بەشداریی سەرجەم پرۆسەكانی هەڵبژاردنی كردووە‌و لەساڵی 2010دا زۆرترین كورسیی پەرلەمانی بردۆتەوە، بەڵام بەهۆی ئەوەی هاوپەیمانێتی نیشتمانیی شیعەكان زۆرینەی پەرلەمانییان دروستكرد، چانسی نەبوو سەرۆكایەتیی حكومەت بكات، لە هەڵبژاردنەكانی ساڵی 2014شدا ئاستی كورسییەكانی لەپەرلەمان دابەزی‌و عەلاوی وەكو جێگری سەرۆك كۆماری عێراق هەڵبژێردرا.


ئەیاد عەلاوی بە كەسایەتییەكی بەهێز ناسراوە‌و رۆڵی زۆری هەیە لەكایەی سیاسیدا، بەتایبەت كە ئاستی پەیوەندییەكانی لەگەڵ وڵاتانی خۆرئاوا زۆر باشە‌و لەسەر ئاستی ناوخۆش پێگەیەكی بەهێزی هەیە، هەرچەندە خۆی شیعەیە بەڵام بەكەسێكی میانڕەو ناسراوە‌و لەناو جەماوەری عێراقدا وەكو كەسێكی سوننە لێی دەڕوانرێت بەشێوەیەك كە بەشێكی زۆر لە سوننەكان چوونەتە ریزی هاوپەیمانێتییەكەیەوە.

سۆشیال میدیا

ڕۆژنامەی زەمەن