کوردستان

ڕۆڵی سوپای ئازادیخوازی میللی لە سیستمی سیاسی چیندا

03:59 - 03/05/2020 303 جار خوێندراوەتەوە

 

جیهاد سابیر

لە مانگی یەكی ساڵی 1977 دینگ شیاو پینگ وەك سەرۆك ئەركانی سوپا و جێگری كۆمسیۆنی سەربازی حزبی كۆمەنیست دانرایەوە. دینگ پەیوەندیەكی دێرینەو نزیكی لەگەڵ سوپادا هەبوو، بە پشتیوانی سوپا بوو كە جارێكی تر توانی بگەڕێتەوە نێو كایەی سیاسی چین. دینگ لە سێیەمین كۆبونەوەی گشتی یانزەمین كۆنگرەی كۆمیتەی ناوەندی حزبی كۆمەنیستدا سەركەوت، كە لە 18 تا 22ی دێسەمبەری ساڵی 1978 دا ئەنجام درا، گرنگترین خاڵ لە ڕاگەیەنراوی ناوبراودا ڕێزلێنانی دینگ بوو. لەم ڕاگەیەنراوەدا هاتبوو ((هەموو ئەندامانی كۆنفرانس سەبارەت بە بابەتی ((ئەزموون پێوەری ڕاستیەكانە)) كە (دروشمی بەناوبانگی دینگ ) كۆك بوون، لەبەر ئەوەی ئەم دروشمە فكرو بیركردنەوەی خەڵك و سەرجەم ئەندامانی حزب لە چوارچێوەی چاكسازی ئایدۆلۆژیدا ئازاد دەكات و ئەمەش ( لە هەمانكاتدا بە ڕووداوێكی گەورەی مێژووی لە قەڵەم دەدرێت )،ئەندامان بەرزترین پلەی رٍێزگرتن و پێزانینیان دەربڕیوە)) .

یەكێك لە گەورەترین سەركەوتنەكانی سێیەمین دانیشتنی یانزەهەمین كۆنگرەی كۆمیتەی ناوەندی، هەڵبژاردنی ئەوكەسانەبوو كە دۆست و لایەنگری دینگ شیاو پینگ و نەیاری (تاقمی چواركەسی ) بوون. دواتر دانانیان لە ڕێبەرایەتی حزبی كۆمەنیستدا، ژمارەی ئەندامە سەربازیەكان كە لە لایەن كۆمیتەی ناوەندییەوە هەڵبژێردران 12 ئەندام بوون لەكۆی 23 ئەندامی مەكتەبی سیاسی، بەڵام لە مەكتەبی سیاسی پێشوودا لە كۆی 21 ئەندام 7 كەسیان سەربازی بوون. لەگەڵ ئەوەشدا كاریگەری ئەندامە سەربازیەكان لە دامەزراوەی ڕابەرایەتی حزبدا، بە هاتنە سەركاری دینگ شیاو پینگ وەك پیاوی بەهێزی چین و لە دوبارە بنیادنانەوە و نوێ كردنەوەی هێزی ڕێكخراوەی حزبی كۆمەنیست لاواز بوو. لە گەڵ ئەوەدا ڕوون نەبوو چ بڕیارێك دەدرێت سەبارەت بە بابەتە سەربازیەكان لە كۆبوونەوەی گشتی كۆمیتەی ناوەندیدا. لە كۆبونەوەكاندا ناكۆكی نێوان دینگ و لایەنگرەكانی لە لایەك و گروپێك لە كەسایەتیە سەربازیەكان لە لایەكی ترەوە دەركەوت . لە بڵاوكراوەكانی سوپادا هاتبوو كە ژمارەیەك لە كەسە سەربازیەكان لەو سیاسەتانە تێناگەن كە لە دوای دانیشتنەكانی دێسەمبەرەوە پەیڕەو دەكرێن و هۆشداریان دابوو، كە دۆخێكی لەم شێوەیە لەوانەیە ببێتە هۆكاری تێكچونی هەماهەنگی نێوان حزب و سوپا. بڵاوكراوەكان دانیان بەوەدا نابوو كە ئەو سیاسەتانەی گیراونەتە بەر هۆكاری سەرلێشێوانن و هەندێ كاتیش بوونەتە هۆی ناڕەزایەتی سوپا، چونكە وا لێك ئەدرایەوە كە سیاسەت و ئامانجی حكومەت  دوورخستنەوەی سوپایە لە كاروباری سیاسی وڵاتداو و كەم كردنەوەی گرنگی دانە بە بابەتە ئایدەلۆژیەكان .

   دیارە ناكۆكیە ئایدەلۆژیەكان لە نێو سوپادا تاڕادەیەك تووند بوون، كۆمەڵێك ئەفسەر لەنێو سوپای چیندا خزمەتیان دەكرد، كە هێشتا لەژێركاریگەری ئایدەلۆژیای ماودا بوون. لەو بابەتانەی پەیوەندیان بە ڕۆڵی شۆڕشگێڕانەی سوپاوە هەبوو، هەڵگەڕانەوە بە ئاراستەی فیكری ڕاست ڕەویدا بەتەنها بۆ سوپا نا بەڵكو بۆ خەڵكیش هۆكاری شۆك و نیگەرانی  بوو. لەبەر ئەوە لە لایەكەوە بۆ لایەنگرانی ماو وەك سەرەتایەك بۆ كۆتای هاتن و كەوتنی سیستمی ماوی چین بوو، لەلایەكی ترەوە هۆكاری ترس و گومانی خەڵك بوو سەبارەت بەدەربڕینی پابەندیەتی ئاشكرای ڕابەرایەتی ووڵات بە ((ڕەوتی نوێ)) و بەهۆی گۆڕینی دووبارەی ڕەوتی بەڕێوەبردنی سیاسەتی حكومەت و گۆڕانكاری كردن تیایدا. دوای گەڕانەوەی دینگ شیاو پینگ بۆ نێو كایەی سیاسی چین، بەهۆی دۆخی نوێیەی كو لە ووڵات و جیهاندا هاتبویە ئاراوە, دینگ و لایەنگرەكانی گرنگی ڕێكخستنەوەو چارەسەری كێشە گشتیەكانی سوپایان ڕوونكردەوە. هەروەها بە بۆچوونی دینگ ولایەنگرەكانی گرتنەبەری ستراتیژیەتێكی گونجاو و نوێیان بەرامبەر جەنگێكی پێشبینی كراو كە لەوانەیە لە داهاتودا ڕووبدات بەپێویست دەزانی. بە بۆچونی لایەنگرانی دینگ, مێّژووی هاوچەرخ و تەكنەلۆژیای مۆدێرن, شێوازێكی نوێی بیركردنەوەی سەبارەت بە بابەتە ستراتیژیەكان بەسەر چیندا دەسەپاند و پێویست بوو چەند ڕێكارێكی گونجاو بگرنەبەر بۆ ئەنجام دانی چاكسازی لە ڕابەرایەتی كردنی سوپا وبەدەستهێنانی چەكی پێشكەوتوو، دینگ لەوبڕوایەدا بوو كەنابێت چین بلۆك بەندی و بۆچونە ستراتیژیەكانی خۆی بەهێڵی ((جەنگی ناوخۆوە)) ەوە ببەستێتەوە، وەك ساڵانی سەردەمی ماو. بەڵام لە جەنیوەری ساڵی 1982 ناچاركرا دان بە نەبونی هاوڕایی و ناكۆكی  نێوان ڕابەرانی سوپا  سەبارەت بە بابەتە ستراتیژی و گرنگەكاندا بنێت . َ

لەیانزەی دێسەمبەری 1978 بەڕێوبەرایەتی گشتی سیاسی سوپا ڕایگەیاند كە دەبێت تا كۆتای ساڵ لە سەرجەم یەكەكانی سوپادا جوڵانەوەی ڕەخنە گرتن لە ((تاقمی چواركەسی )) هەڵوەشێتەوەو دەبێت  سوپا سەرجەم تواناكانی بۆ فێربوون و نوێ بوونەوە بخاتەگەڕ .  خاڵی گرنگ ئەوەیە كە ساڵانی 1978 و 1979 هەندێك لە سەركردە پلە باڵاكانی سوپا لە وتاروو بەیاننامەكانیاندا دەركەوت كە لایەنگری سیاسەتە (ماوی) و ((شۆڕشگێڕی ))یەكان بوون . ئەمەش لە كۆتایدا دژی سیاسەتەكانی دینگ بوو كە بە سیاسەتی (ڕاست ڕەو) یان (پێداچونەوە خواز) ناودەبران.
بۆنمونە لە جەنیوەری ساڵی 1978 لە كۆنفرانسی (كاری سیاسی  سوپا )دا  دروشمەكانی  دینگ  بریتی بوون لە:−

یەكەم /دەبێت لە واقیعدا بۆ ڕاستی بگەڕێین .
دووەم /  دەبێت كار بۆ نوێ بونەوەی ئەم چوار كەرتە بكەین  ( كشتوكاڵ ، پیشەسازی ، زانست و تەكنەلۆژیا ).
 سێیەم/ كاركردن بۆ لەناو بردنی هەژمونی تاقمی چوار كەسی.
 ((یەجین یینگ )) كە سەركردەیەكی دیار و ئەندامی هەمیشەی مەكتەبی سیاسی و سەرۆكی كۆمیتەی هەمیشەی كۆنگرەی  میللی حزبی كۆمەنیست بوو، لەو كاتەدا ڕایگەیاند ( سوپای ئێمە، سوپای حیزبە ....كاری سیاسی سوپا سەرچاوەی هێزی جەنگاوەری ئێمەیە ) هەروەها ڕایگەیاند كە دەبێت سوپای ئازادی خوازی چین كارە سیاسیەكانی زۆرترو بەهێزتر بكات، چونكە ئەگەر ئەوە نەكات دەكەوێتە بەر مەترسی دووركەوتنەوە لە ڕابەرایەتی حیزب،و گۆڕینی تایبەتمەندی یە پرۆلیتاریەكانی و لە دەستدانی هێزە جەنگاوەریەكەی و لە كۆتایدا ڕابەرایەتی حیزب دەكەوێتە دەست ( بورجوازەكان).
لە ئۆگەستی ساڵی 1978 ئەو یاسا نوێیانەی سەبارەت بەكاری سیاسی سوپا دەركران، جیاوازیەكی ئەوتۆیان لەگەڵ یاساكانی ساڵی 1963دا نەبوو،(جگە لە یاسای هێرش بۆسەر لین بیاو ((تاقمی چوار كەسی )) ). لەهەردوو یاسا كەدا  كاروباری سیاسی و تایبەتمەندی سوپا جەختیان لەسەر كرابویەوە .

 

پاش جەنگی چین و ڤێتنام لە ساڵی 1978  دروشمە ماویەكانی وەك ((پشت بەخۆ بەستن )) و((خۆ بەرێوەبەری )) دەبینران .بە پێی بۆچونی شارەزایانی كاروباری چین لە هۆنگ كۆنگ و تایوان، لە نێوان ساڵانی 1979 تا ساڵی 1981 لە بڵاوكراوەكانی ڕێبەرە سەربازیەكانی چین دروشمی شۆڕش گێڕانە بەرچاو دەكەوتن و ئەم دروشمانە سەلمێنەری بوونی جیاوازی و ناكۆكی نێوان باڵی دینگ و هەندێك لە ڕێبەرانی سوپا بوون.

بەڵام هۆكاری كشانەوەی دینگ لە بەشێكی سیاسەتە چاكسازیەكانی، زیاتر بەهۆی دژایەتی دەسەڵاتدارانی كاروباری ئابووری چین بوو نەك دژایەتی دەسەڵاتدارە سەربازیەكان. لەگەڵ ئەوەی بە درێژای ساڵانی 1977 تاوەكو ساڵی 1980 ( وەك سەرەتاكانی دەیەیی 1960) ، ئەفسەرەباڵاكان جەختیان لە سەر هەندێك لە خەسڵەتە نەریتیەكانی شۆڕشی چین دەكردەوە، بەڵام بە شێوەیەكی گشتی لایەنگری سیاسەتی میانڕەوانە  بوون، واتە لایەنگری دروستكردنی جۆرێك لە هاوسەنگی نێوان نوێگەری و تایبەتمەندی لە لایەك و شێوازەكانی ((جەنگی میللی)) و كاری سیاسی لە نێو سوپادا لەلایەكی دیكەوە بوون .

ئەوان لە بەر دوو هۆكار پشتیوانی هاوسەنگی نێوان (( ئایدەلۆژیا و تایبەتمەندی)) بوون هۆكاری یەكەم بوو  كە خەڵكی چین و بەتایبەت كادیرە ناوەندیەكانی حزب تا ئەوكاتەی ناجێگیری لە ڕێڕەوی كاری حزبی كۆمەنیستدا ترسیان لە سزا چاوەڕوانكراوەكان هەبووە و دووەمیش ئەوەبوو گۆڕینی بیروباوەڕی شۆڕشگیری و ئایدەلۆژی لە بەرژەوەندیاندا نەبوو، تەنها لەكاتێكدا نەبێت كە بنەماو سیمبولی نوێ جێگەی ئەو بیرو باوەڕانە بگرێتەوە.

  لە ساڵی 1979 كاتێك دینگ شیاو پینگ سەرۆكایەتی ئەركانی سوپای وەرگرت، دوو ڕوداوو زیانی بە متمانە(اعتبار ) و بەرنامەكانی سوپا گەیاند، ڕوداووی یەكەم جەنگی كورتخایەنی نێوان چین و ڤێتنام بوو كە لەو جەنگەدا سوپا بەو شێوەیەی كە لێی چاوەڕوان دەكرا تواناكانی دەرنەكەوتن و لە بەر هەندێك هۆكار نەیتوانی بە باشی بجەنگێت ( هۆكارەكانی لاوازی سوپای چین بریتی بوون لە نەبوونی ڕێكخستنێكی تۆكمە، نەبوونی ئامادەیی تەواو و كەڵك وەرگرتن لە چەكو چۆڵی كۆن). ڕوداووی دووەم لە مارسی هەمان ساڵدا ڕویدا دامەزراوەی ڕێبەرایەتی چین ڕایگەیاند بەرنامەی نوێبوونەوەی ووڵاتی بۆماوەی سێ ساڵ دواخستووە و نوێ كردنەوەی سوپا لە بەرنامە نوێ كردنەوەدا لە ڕیزبەندی سێهەمەوە گۆڕی بۆ پلەی كۆتای ڕیزبەندیەكە ( دوای نوێگەری لە كشتوكاڵ ، پیشەسازی ، زانست و تەكنەلۆژیا ). ئەم پێداچوونەوەیە لەڕیزبەندیەكانی بەرنامە ئابوریەكانی ووڵات بەتەنها نوێكردنەوەی سوپای دوانەخست بەڵكو هۆكاری كەم بوونەوەی بودجەی بەرگری چینیش بوو لە ساڵەكانی 1980و 1981دا. بودجەی بەرگری چین  لە ساڵی 1979 نزیكەی 15 ملیار دۆلار بوو بەڵام لە ساڵی 1980 بۆ نزیكەی 13 ملیار دۆلار و لە ساڵ ی 1981 دا بۆ 11,25 ملیار دۆلار دابەزی.

بە پێی بۆچونی زۆربەی شارەزایانی كارو باری چین، زۆربەی ڕێبەرە پلە باڵاكانی سوپا ی چین دژی گۆڕانكاری و نوێبونەوە نەبوون و خوازیاری پێشكەوتنی بوارە تەكنەلۆژیەكان بوون، بەڵام لە هەمان كاتدا لەو بڕوایەدابوون بۆ دروستكردنی ئامادەكاری جەنگ,بوونی سیستەمێكی كۆمەڵایەتی سەقامگیر گرنگیەكی تایبەتی هەیە. نەوەی نوێی ئەفسەرە چینیەكان كە لە دوای ساڵی 1945ەوە پەیوەندیان بە سوپاوەكرد، لە ئەزمونە شۆڕشگێریەكانی (شۆڕشگێڕە دێرینەكان ) و ئایدیاو بیروباوەڕە سیاسی و سەربازیەكانیاندا هاوبەش و بەشدار نەبوون، تاكە ئەزموونێك كە ئەم ئەفسەرە گەنجانە لە كاروباری سیاسیدا هەیان بوبێت كارەساتی ( بازدانی گەورەبوو بۆ پێشەوە ) و ئاژاوەی سەردەمی شۆڕشی كلتوری بووە، زیاتر ئەزمونیان لە جەنگی مۆدێرن و ڕێكخراودا هەبووە نەك جەنگی گەریلایی و ناڕێكخراو. ئەفسەرە گەنجەكان فشاریان درووست دەكرد بۆ بەكار هێنانی چەكی پێشكەوتوو و بەدیهێنانی ڕێكخستن و ڕێكوپێكی لە بەخشینی پلەو بە پیشەیی كردنی ڕاستەقینەی سوپا. ڕابەرە دیارە بەتەمەنەكانی سوپا، وەك  (یەجین ینگ ),(نیە ڕونگ چن) و (سو یو)، لەگەڵ ئەوەدا لە سەردەمی توندڕەوی ماویزمدا (1966−1976) بۆ یەكسانی و دادپەروەری، بە پیشەیی كردنی سوپاو و نوێ كردنەوەی تەكنەلۆژیا هەوڵیاندەدا، بەڵام پاش مردنی ماو  ئامادە نەبوون واز لە میراتی ماو بێنن و  ئەم كەسانە لە هەندێ بابەتدا ڕووبەڕی ئەفسەرە گەنجەكان دەبونەوە. لەگەڵ ئەوەشدا دینگ شیاوپینگ هاوڕاو هاوبۆچونی ئەفسەرانی نەوەی پاش ساڵی   1945 بوو  ( نەك هاوبیرە جەنگاوەرە شۆڕشگێڕە دێرینەكانی سەردەمی خۆی ).
ئەو بابەتانەی هۆكاری گفتووگۆو جیاوازی نێوان دینگ شیاو پینگ و هەندێك لە كەسە سەربازیە دەستڕۆشتووەكان بوون دەكرێ بە كورتكردنەوەی بەرنامەی دینگ بۆ سوپا بەم شێوەیە ڕوون بكرێتەوە :−

1− دووبارە جەختكردنەوە لە سەر بنەمای گرنگی چاودێری و كۆنترۆڵی حزب وحكومەت بەسەر هێزە چەكدارەكانەوە.
2− سنورداركردنی ڕۆڵی سوپا بەجۆرێك تەنها ڕۆڵێكی تەواو سەربازی هەبێت .
3− جەختكردنەوە لەسەر بنەمای  تایبەتمەندی و پیشەی بوون لە سوپادا.
4−خانەنشین كردن، گواستنەوە یان دورخستنەوەی سەربازە بەتەمەنەكان، كە ناكارامە و كەمتەرخەمن لە ئەركە سەربازیەكاندا.
5− نوێ كردنەوەی بەرگری نیشتیمانی وەك بەشێك لە نوێكردنەوەی گشتی ئابووری ووڵات.
 6− پێداچونەوە بە بلۆك بەندیەكان و بابەتە ستراتیژیەكان.

دینگ شیاو پینگ پاش گەڕانەوەی ماوە كورتی بۆسەر گۆڕەپانی سیاسی چین زۆرینەی بیرۆكەو بیرو باوەڕەكانی خۆی سەبارەت بە ڕۆڵ وئەركەكانی سوپا لە سیستەمی سیاسی چین لە ساڵی 1975 دا ڕوون كردەوە . لەو ساڵەدا ((كۆنفراسێكی سەربازی )) ڕێكخست و لەو كۆنفرانسەدا ڕێنمایەكانی سەبارەت بەپەیوەندی حزب و سوپا ڕونكردەوەو گرنگی نوێكردنەوەی سوپای خستە بەرچاو. دینگ جەختی لە سەر ئەوخاڵە دەكردەوە كە جەنگە مۆدێرنەكان بەواتایی((جەنگی پۆڵاكان ))، (چەكی پێشكەوتوو) دێن و لە بەر ئەوە دەبێت سوپای چین تەنها ڕۆڵێكی سەربازی ڕەهای هەبێت. دینگ ڕایگەیاند كە چین بۆ چاكسازی سوپا دەبێت بگات بە سێ ئامانج :−
1− چاودێری و كۆنتڕۆڵی حزب بەسەر سوپادا.
2− لە ناوبرنی ناكۆكی و دەستە گەری لە سوپادا.
3− بەهێزكردنی پایەكانی دیسپلین لە سوپادا.

لە چواردەی جەنیوەری ساڵی 1975، دینگ لە كۆبونەوەی گشتی كۆمسیۆنی سەربازی حزبدا وتاریكی گرنگی پێشكەش كرد و لە ووتارەكەیدا هەڵەی هەندێك لە یەكەكانی سوپای بەم شێوەیە كورتكردەوە ( هەڵ تۆقینی هەندێك كەس لە سوپادا، دوبەرەكی، لە خۆبایی  بوون، خۆپەرستی، دەست هەڵەی، تەمەڵی ) لە ناو ڕیزەكانی سوپادا بڵاوبوەتەوە. بە بۆچوونی دینگ، گەورەترین كەلێنی سوپا بریتی بوو لە نەبوونی ڕێكخستنی تۆكمەو گوێ نەدان بە فەرمانەكان، هەروەها ڕایگەیاند دەستەگەری و گرنگی دان  بە بەرژەوەندی تاكەكەسی یەكێكی ترە لەگەندەڵیەكانی  ناو سوپا و ئاماژەی بەوە دا یەكەم كاری حكومەت بۆ چاكسازی لە سوپادا دەبێت كەمكردنەوەی چەندایەتی و زیاتر كردنی چۆنایەتیەكەی بێت و دەبێت نەریتە كۆنەكانی سوپا، وەك كاری قورس و ژیانی سادە زیندوبكرێنەوە. دینگ چەندین جار ڕایگەیاند وەك دامەزراوەكانی تر دەبێت لە نێو سوپاشدا ( ناوەندیەتی دیموكراتی )  بوونی  هەبێت، واتە وەك چۆن كەسەكان خاوەنی ئازادی بیركردنەوەو ڕادەربڕینن دەبێت لەهەمان كاتدا پابەندی  ڕێكخستنی زۆرینە بن.

خاڵی سەرنجڕاكێش ئەوەیە كە یەكەم دروشم كەدینگ پاش گەڕانەوەی بۆ سەر دەسەڵات خستیەڕوو، دروشمی (( دەبێت لە ناو سوپادا پاكسازی ئەنجام بدرێت))بوو. دیارە ئامانجی دینگ پاكردنەوە و دەركرنی ئەو كەسانە بوو كە لەكاتی شۆڕشی كلتوریدا دەسەڵاتدار بوون و ڕەوتی توندڕەوی (( تاقمی چواركەسی ))یاند دروستكردبوو. لەبەر ئەوەیە ئەو كاتەی دینگ لە نێو سوپاو حزبدا دەسەڵاتی گرتە دەست، چەند گۆڕانكاریەكی لە ئاستی باڵادا ئەنجامدا و ژمارەیەك لەو كەسە سەربازیانەی كە هاوڕای بۆچوونەكانی خۆی بوون لە پلەی باڵای دەسەڵات داناو ژمارەیەكی زۆر لەو كەسە سەربازیانەی دورخستەوە كە دژی پلان و سیاسەتەكانی بوون. ئەو گۆڕانكاریانەی كەلە ئاستی سەرۆكایەتی ئۆرگانە ناوەندیەكانی سوپادا ئەنجامی دان بریتی بوون لە :−

سكرتێری گشتی كۆمیتەی سەربازی حزبی كۆمەنیست، چوار جێگری ئەركانی سوپا، سەرۆكی ئیدارەی گشتی سوپاو، سەرجەم كاربەدەستانی بەڕێوبەریەتی دابینكردنی چەك و پلانی لۆجستی، كۆمیسەری سیاسی هێزی دەریایی و ئاسمانی ، فەرماندەی هێزی ئاسمانی و زانستی بەرگری و كۆمیسیەرە سیاسیەكەی. هەروەها لەسەردەمی سەرۆكایەتی دینگ لە ئەركانی سوپادا، بە نزیكەیی سەرجەم فەرماندەكانی ناوچە سەربازیەكانی چین گۆڕدران.

ناكۆكیەكان لەئاستی ڕابەرایەتی حزبی كۆمەنیست سەبارەت بەكارو باری سەربازی  هۆكار بوو بۆ ئەوەی تا ساڵی 1981پۆستی وەزارەتی بەرگری بە چۆڵی بمێنێتەوە. سەرەنجام (كانگ نیا ) كەلەڕابردوودا پیشەی سەربازی هەبوو، وەك یەكەمین وەزیری بەرگری ناسەربازی دانر. ئەم بابەتە دەرخەری ویستی زیادكردنی دەسەڵات و هەژموونی كەسە مەدەنی و نا سەربازیەكانی لە سوپادا لای دینگ بوو. دینگ لە سەرەتادا پۆستی سەرۆك ئەركانی سوپاو یاریدەدەری كۆمسیۆنی كاروباری سەربازی حزبی كۆمەنیستی وەرگرت و دواتر لە ساڵی 1981 وەك سەرۆكی ئەم كۆمسیۆنە بەهێزە  دەست بەكاربوو، توانی پێگەی سیاسی و كەسی خۆی لە نێو هێزە چەكدارەكاندا بەهێزبكات و ڕێڕەوی دورخستنەوەی سوپا لە ململانێ سیاسیەكانی چین درێژە پێبدات. لە كۆتایدا ئەو ناهاوسەنگیەی كە لەپەیوەندیەكانی سوپاو حزبی كۆمەنیستدا هەبوو لەو قۆناغەی كە بە(قۆناغی ڕاگوزەر ) ناونرابوو بە قازانجی حیزب كۆتای پێ بهێنێت و ڕاستی بكاتەوە.

لەگەڵ ئەوەی ئەم گۆڕانكاریانە بۆ هەندێك لە ڕێبەرە سەربازیەكان مایەی خۆشحاڵی نەبوو، بەڵام ئەو بابەتە ئاژاوەو ناكۆكی سەختی لێ نەكەوتووە، لە بەر ئەوەی سوپا ڕابەرایەتی كەسە ناسەربازیەكانی پەسەند كردبوو،هەروەها پابەندبوو پێیانەوە. لەگەڵ ئەوەی ژمارەیەك لە ئەفسەرەكان هەلپەرست و دەسەڵاتخوازبوون و لە بەكارهێنانی هێزی سیاسی پاشگەزنەبوونەوە،  لەگەڵ ئەوەشدا زۆرینەی كەسایەتیە سەربازیەكان ڕزگار بونیان لە كۆت و بەندی سیاسی پەسەند كردبوو وپێی خۆشحاڵ بوون، چونكە لە فشارو كێشەو سەرئێشە سیاسیەكان قووتار بووبوون و دەیانتوانی سەر گەرمی ڕۆڵ و كاروباری سەربازی خۆیان بن. لە سەرەتاكانی دەیەیی 1980  دامەزراوەی ڕابەرایەتی چین گرنگی دروستكردنی سوپایەكی تۆكمەو بەهێزی خستە ڕوو و مەیلی زۆرینەی ئەفسەرانی سوپای چین سەبارەت بە ئەركەكانی سوپا وەها بوو كە لەگەڵ ئایدیاكانی ماو سەبارەت بەوەی كە سوپا دەبێت سوپایەكی گوێڕایەڵ بێت ، بەڵام لەڕووی سیاسیەوە چالاك بێت، بەتەواوی نەدە گونجا، جگە لە ڕێبەرە پلە باڵا سەربازی−سیاسیەكان (شۆڕشگێڕە دێرینەكان و خاوەن مێژوو و لایەنگرانی هێشتنەوەی ئایدەلۆژیای شۆڕشگێڕی و ساڵانی خەبات).

ئەفسەرە چینیەكان تامەزرۆی تێكەڵبوون بەكاری سیاسی و ناسەربازی نەبوون، چونكە پیشە سەربازیەكەیان دەبێتە هۆی ئەوەی كە چالاكیەكانیان بۆ كاروباری سەربازی چڕ بكەنەوە. زۆرینەی ئەفسەرەكان بە شێوەیەكی گشتی زیاتر لە بابەتە ئایدەلۆژیەكان پابەندی تایبەتمەندی و كارایی و ئاسایشی نیشتیمانی بوون .

ئەمە بەو واتایە نیە كە ڕۆڵی ئایدەلۆژیایان نادیدە گرتبێت یان بڕوایان وابێت كە ئایدەلۆژیا ( لە سوپادا ) گرنگی خۆی لە دەست دا بێت و دەبێت پشتگوێ بخرێت، بەڵكو بەو واتایە دێت كە ئەم ڕێبازە دەبێت بە جۆرێك دا بڕێژرێت  كە لەگەڵ گۆڕانكاری لە ئایدەلۆژیای كۆمەنیستی بگونجێت و هاوتای ئەو سیاسەتانە بێت  كە دەگیرێنە بەروو لەگەڵ ئامانجەكانی نوێ بونەوە هاوتەریب بێت و لەگەڵیان بگونجێت.

  هەندێك لە (شۆڕشگێڕە دێرینەكان  سوربوون لەسەر جێ بەجێ كردنی هەندێك لە سیاسەتەكانی ماو  وەك سیستمی نەبوون و گویًَ نەدان بە پلەی سەربازی. ئەم بابەتە، لەبەر ئەوە نیە كە بڕوای تەواویان  بەوە هەبووە كە هەموو ووتەكانی ماو ڕاستن، بەڵكوو لەبەر ئەوە بوو كە ئەو ئەفسەرانە هێشتا هەندێك لە نەریت و ئەزمونەكانی ساڵانی تێكۆشانی سوپای سوریان لا پیرۆزەو ترسیان لەو ئەنجامە نەخوازراوە دەروونیانەیە كە لەوانەیە  بە هۆی وەلانانی ئەم بەهاو پیرۆزیانە دروست بێت.

  هەندێك لەم كەسە بەتەمەن و پارێزگارانە دژی ئەنجامدانی هەندێك لە چاكسازیەكانی ناو سوپا بوون كە لە نێو ئەندامانی حزبدا بە ( ژەهراویەكانی چەپ) ناودەبران،و بە ئاسانی ئامادەنین  سەنگەر بگۆڕن.لەبەر ئەوەی ئەوان لەنێو ڕێڕەوی پێشكەوتنە تەكنەلۆژیەكاندا بوون و لە بنەڕەتدا بڕوایان بە تاكتیكەكانی (جەنگی ناوخۆ) و ( باڵایی هێزی مرۆڤ بەسەر چەكدا) هەبوو، هێشتا ئیمپریالیستیان بە (پڵنگ)ی مقەبا ناودەبرد و نزیك بوونەوە لە ئەمەریكایان بە گونجاوو باش نەدەزانی. هەندێك هۆكاری تر بریتی بوون لەوەی هەندێك لەو ئەفسەرانەی لە یەكیەتی سۆڤیەت درێژەیان بە خوێندن  دابوو ترسیان لە زیادبوونی هەژموونی دەسەڵاتی دەرەكی هەبوو.

لەكۆتای مارسی 1981 دینگ شیاوپینگ  لە وتارێكی گرنگیدا بۆ بەرپرسانی بەڕێوەبەرایەتی سیاسی – ئایدەلۆژی سوپا سەبارەت بەلادانی ئایدەلۆژیایی لەنێو سوپادا بەم شێوەیە دوا: (( لە سوپادا بیری توندڕەوی زۆر دەبێت، و دەبێت دژی بووەستینەوە، ئێمە دەبێت نەك هەر لەبەرامبەر ڕەوت ومەیلی چەپ بەڵكو دەبێت بەرامبەر ڕەوتی ڕاست ڕەویش بووەستینەوە لە هەرشوێنێكدا دەركەوێت، بەداخەوە زۆرێك لەكادیرەكانمان كە لە تەمەنی 30 بۆ 40 ساڵیدان هێشتا لەژێر كاریگەری سەردەمی شۆڕشی كەلتوریدان وهەندێك لەكادیرە دێرینەكان كە لە سیاسەتە نوێكانی حكومەت تێناگەن. تۆمەتبارمان دەكەن بەگرتنەبەری ڕێكاری سەرمایەدارانە. هەموو ئەمانە لەئەنجامی كاریگەری بیری چەپگەرایانەیە لە سەر ئەو كەسانە. بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ئەم دۆخە دەبێت فێربوونی ئایدەلۆژیا لە سوپادا بەهێز بكرێت و پێشنیار بكەین، فەرماندەكان بەرهەمەكانی سەردەمی ماو و بیرمەندەكانی تر بخوێننەوە و بەكاری بهێنن، ئەو جوڵانەوانەی كە لە نێو سوپادا دەستی پێكردووە و ئامانجەكانی لەلایەن ڕابەرانیەوە پەسەندكراوە، دەبێت بەردەوام بێت، لەبەر ئەوەی لە پەروەردەكردنی كەسە سەربازیەكان و شێوازی پەیوەندیەكانیان لەگەڵ خەڵكدا كاریگەری فراوانی هەیە)).
  مەبەستی دینگ شاوپینگ جوڵانەوەیەكە كە لە شوباتی 1981 لەلایەن بەڕێوەبەرایەتی گشتی سیاسی سوپا دەستی پێكردبوو و دروشمەكانی لۆژیكی بوون، وەك ڕچاوكردنی ڕەوشت و بابەتە مرۆیەكان، بەدەستهێنانی زانست ، زیادكردنی زانیاری سەربازی، ڕەچاوكردنی ڕێكخستن و نەترسان لە كێشەكان و شەهیدبوون.

هەروەها لە 19 دێسەمبەری ساڵی 1981 دینگ دوای وەرگرتنی پۆستی سەرۆكایەتی كۆمسیۆنی سەربازی حزب، لە وتارێكی گرنگی تردا، كە بۆ یەكە سەربازیەكانی باكوری چین پێشكەشی كرد، ئامانجەكانی ووڵاتەكەی بەتەواوی بە سوپاوە گرێدابوو، و بەم شێوەیە ڕوونی كردەوە :
1− درووستكردنی سوپایەكی مۆدێرن، بەهێزو ستاندارد.
2− فرانكردنی ئابووری نیشتیمانی و نوێكردنەوەی پیشەسازی سەربازی .
3− دروستكردنی پەیوەندی زیاتر لە نێوان بابەتە سیاسی و سەربازیەكان، بەهێزكردنی یەكڕیزی ناوخۆی سوپا، مەشقی گەریلایی، بەردەوامیدان بە نەریتە شۆڕشگێڕیەكانی سوپا.
4− زیادكردنی و فراوانكردنی ئاستی مەشقی سەربازی –سیاسی لە نێو سوپادا.
5− ئامادەكاری بۆ هاوسەنگی هێز، هەوڵدان بۆ پاراستنی ئاشتی جیهانی، بەرگری لە خاك و ئاوی وڵات، گەڕاندنەوەی تایوان و بەدیهێنانی یەكپارچەیی ووڵات.
بەكورتی ناڕەزایەتیەكانی هەندێك لە كەسایەتیە سەربازیەكان، لە سیاسەتەكانی دینگ  لە بابەتە ئایدەلۆژی و ئابووریەكانەوە سەرچاوە دەگرێت و لە زۆر بواردا ئەم بابەتانە پێكەوە گرێدراون. لە بابەتە  ئایدەلۆژیەكاندا ڕەخنەی كەمینەیەك لە سوپا سەبارەت بە ڕێڕەوێكی هەڵەیە كە بڕوایان وایە چین بە ئاراستەی ئەو ڕێڕەوە هەڵەیە هەنگاو دەنێت، ئەم ڕێگایە،ڕێگای (لیبرالیزمی  بورجوازیە ) یە هەروەها ترسی ئەم كەسایەتیە سەربازیانە لە كاریگەریە زیان بەخشەكانە كە لەوانەیە ئەم ڕێڕەوە لەسەر هەیكەلی گشتی و وورەی  كۆمەڵگا و دیسپلینی كۆمەڵایەتی چین دروست بكات.
 كاتێك سوپا لە ڕاپۆرتێكدا كە لە ڕۆژنامەكەی خۆی بڵاوی كردەوە بە هۆی ڕێنماییە گوماناویە ئایدەلۆژیاكان و پێشنیاری ڕچاوكردنی ڕەوشت لە كۆمەڵگەو كەمتەرخەمی لە ڕوبەڕوبوونەوەی  فراوانبوونی ( بیروباوەڕە زیانبەخشەكان ) لە كۆمەڵگەدا هێرشی توندی كردە سەر ڕابەرایەتی حزبی كۆمەنیست، لە بەرامبەردا كاردانەوەی دینگ خێراو یەكلا كەرەوەبوو، چونكە هەرچەندە ڕۆژنامەكە لەچوارچێوەی ڕاپۆرتێكدا لە بەرامبەر بڵاوكردنەوەی ڕاپۆرتە ڕەخنەیەكەی پۆزشی هێنایەوە, لەهەمان بەرواردا (27 ی دێسەمبەری ساڵی 1982 (وی گواچینگ ) كە بەرپرسی ڕۆژنامەكە بوو لە كارەكەی دوور خرایەوە. بەم كارەی دینگ دەریخست كە لە كۆتایدا بڕیار لای حزبە نەك سوپا، و هیچ كات ڕێگە بە سوپا نادرێت كە دەسەڵاتی بەسەر حزبدا هەبێت. تەنانەت دوای كۆتای هاتنی یەكەمین خولی پاكسازی لە سوپادا لە  ئۆگەستی 1984 كە پاكسازی ئۆرگانەكانی ڕابەرایەتی لە ئاستێكی باڵای ناوچە سەربازیەكانی گرتەوە، ناكۆكیەكان لە لایەنگیری پەیوەندیدار بە بابەتە ستراتیژیەكانەوە وەك ڕابردوو بە بەهێزی مایەوە. ڕاپۆرتە بڵاوكراوەكانی  ڕۆژنامەكانی چین ئاماژەیان دابوو  بە پشتگیری هەندێك لە كەسە سەربازیەكان لە سیاسەتی (سێ پشتیوانی و دوو بابەتی سەربازی )ی سەردەمی شۆڕشی كلتوری، كە وەك لایەنگری لە بنەماكانی جەنگی میللی  و تاكتیكی گەریلای بووە، بەڵام لە گەڵ ئەوەدا بیروباوەڕو ستراتیژیەتی نوێی سەربازی چین هێشتا جەختی لەسەر پشت بەخۆبەستنی سوپا لە ڕووی ئابوری و هاوكاری نێوان سوپا ی ڕێكخراو و میلیشای دەكردەوە، بۆ ئامادەكردنی خەڵك لە بەرامبەر ئەگەری داگیر كردنی وووڵات (لەلایەن هێزی بێگانەوە ). باڵی دینگ شیاو پینگ گۆڕانكاری لە شێوازی بیر كردنەوەی سەرجەم ڕێبەرە سەربازیەكان سەبارەت بە كاروبارە ستراتیژیەكان بە پێویست دەزانی.

ڕەخنەی هەندێك لە نەیارەكان لە سوپادا، ڕوبەڕوی سیاسەتە چاكسازیەكانی حزبیش كراوەتەوە لە كاروبارەكانی وڵاتدا، بە بۆچونی ئەوان سیاسەتە ئابوریە نوێكان (لەگوند و شارەكاندا ) نمونەیەكی دیارە لە دووركەوتنەوە لە بەها باڵا سۆسیالیستیەكان، ئەوەش سەر دەكێشێت بۆ داڕمانی ئەخلاقی و گەندەڵی لە كۆمەڵگادا.
  دەتوانین ئەو بابەت و توێژینەوانەی لە ئاستی ڕابەرایەتی ووڵات سەبارەت بە سیاسەتی سەربازی چین لە ئارادابوون دەربارەی بابەتە ئایدەلۆژی و نوێگەریەكان لە چوار بەشدا كورتیان بكەینەوە :−
1− پێدا چونەوە بە هەندێك لە بیروڕاكانی ماو وەك (جەنگی گەل) و ڕۆڵە ئایدەلۆژیەكەی لە حزبدا.
2− پێداچونەوە بە بابەتە ستراتیژیەكان، وەك سیاسەتی نزیك بوونەوە لە ڕۆژئاوا، بە تایبەت نزیكبونەوە لە ئەمەریكا.
3− دوورخستنەوەی سوپا لە سیاسەت و ڕەخنە گرتن لەو گروپە سەربازیانەی لە سەردەمی شۆڕشی كلتوریدا پشتیوانی (چەپی توندڕەو بوون ).
4− دەستپێكردنی چاكسازی لە ناو كارمەندانی دامودەزگاكانی حكومەت وكار كردن بۆ بە پیشەیی بوونی سوپاو ئەنجامە بەدەستهاتووەكان لە سیاسەتە چاكسازیەكانی دینگ شیاو پینگ بەتایبەت لە سوپادا.

بە هۆی هەندێك لە سیاسەتە مشتومڕهێنەرەكانی دینگەوە، بەو شێوەیەی كە ئاماژەی پێكرا لەگەڵ ئەوەی كە كۆنترۆڵی حزب بەسەر سوپادا ڕێگری نەكرد لە دروستبونی جیاوازی بۆچون لەنێو كەمینەیەك لە هێزە چەكدارەكانی چین. بەڵام ئەم جۆرە ناكۆكیانە پەرش و بڵاو بوون چونكە گروپە جیاوازەكانی نێو سوپا لەبەر  بەرژەوەندیەكانیان، بۆچونی جیاوازیان دەخستە ڕوو  و سەبارەت بە هەندێك بابەت هاوڕای دامەزراوەی ڕابەرایەتی حزب و حكومەت بوون.

ئەم گروپانە لە سوپادا نەیانتوانی یەكگرتووبن. هاوپەیمانیەتی لە سیستەمی سیاسی چیندا بە شێوەیەكی سروشتی لەكاتی هاوڕایی لەسەر بابەتەكان دروست بووە، ولە ڕێكخراو یان ئۆرگانێكی تایبەتدا نەبووە. ئەم نەبوونی یەكگرتوویی و ڕێكەوتنە لە نێوان یەكە سەر بازیەكاندا سەرچاوەو هۆكاری بەهێزبوونی دامەزراوەی ڕێبەرایەتی دینگ بوو. بە واتایەكی تر لە نێو سوپادا گرووپ و باندی جیاواز بونیان هەبووە. زۆربەی شارەزایانی كاروباری چین دابەشیان دەكەن بۆ دووگرووپ  كە بە چەپی توندڕەو دەستپێدەكات و بە ڕاست ڕەوی توندڕەو كۆتای دێت.
گومانی تێدانیە لە نێو ئەو كەسانەی دژی سیاسەتەكانی دینگ شیاو پینگ بوون چەند فەرماندەیەكی سەربازی هەبوون كە لایەنگری  بە پیشەی كردنی سوپابوون، چونكە ماوەیەكی دوورو درێژە گومانیان لە توانای  جێ بەجێكردنی بنەما و بیرۆكە ماویەكان هەبوو و زیاتر خواستی پێشكەوتنی ئابووری ووڵاتیان هەبوو و وەك پایەیەكی بەهێزی نوێگەری لە سوپادا لێیان دەڕوانی. ئاستی ئەو ناڕەزایەتیانەی لە نێو پلەدارەكانی سوپادا ئەوەندە بوو كە پێویست بكات دامەزراوەی ڕێبەرایەتی حزب بەرامبەریان بووەستنەوە و جەخت بكەنەوە لەڕاستی ئەو سیاسەتانەی گرتوویانەتە بەر. لەبەر ئەوە دامەزراوەی ڕێبەرایەتی بە مەبەستی پێدانی زانیاری ئایدەلۆژی بە قازانجی سیاسەتەكانی خۆی بڕیاریدا بەكردنەوەی خول بۆ ئەفسەران. دكتۆر (ئەلیس جۆف ) یەكێك لەدیارترین شارەزایانی كاروباری چین، بڕوای وایە سەرەڕای هەبوونی ناكۆكی لەسەر بەرنامەكانی نوێ بوونەوەو چاكسازی سوپا، ئەم ناكۆكیانە زیاتر سەبارەت بە رٍێژەی گۆڕانكاری و نوێبونەوەی سوپاو وەرگرتنی تەكنەلۆژیای نوێیە لەدەرەوە  نەك سەبارەت بە بوونی ناكۆكی قوڵی بیروڕا. تەنانەت ئەم جیاوازی بیرو بۆچونانە  لە ئاستێكی زۆر كەمدا بوو، لەبەر ئەوەی سەرجەم ڕێبەرەكان كۆك بوون لەسەر هەبوونی كێشەو گرفتە گەورەكانی چین و  تواناكانی ئەو ووڵاتە، ئەوان دەیانزانی كە گواستنەوەی تەكنەلۆژیا لە ڕێگەی كڕینی چەك و پێداویستی سەربازی لە ووڵاتە ڕۆژئاوایەكان، چین وابەستەی ئەو ووڵاتانە دەكات، و لەوانەیە لەبەرامبەر فشارە سیاسیەكاندا زیانی پێبگات. جگە لەوە ڕێبەرانی چین كۆكن لەسەر ئەوەی تەكنەلۆژیاو پەروەردەكرنی هێزە چەكدارەكان لە ئاستێكی نزمدایە و ڕاكێشانی تەكنەلۆژیای پێشكەوتوو بە شێوازێكی فراوان لەوانەیە لە كورت مەودادا كێشە بۆ چین درووست بكات.

سەرەڕای ئەوەی پێشبینی  ئەوەدەكرا  هەندێك لە ئەفسەرەكان  لەو ناوچانەی كە لەناوەندەوە دورن لە بابەتە سەر بازیەكاندا سەرپێچی لە فەرمانەكانی پەكین بكەن، بەڵام بە پێی بۆچونی زۆریك لە شارەزایانی كاروباری سەربازی چین، ئەو ئەفسەرانەی دژی سیاسەتەكانی وڵاتن، ئەوەندە زۆر و بەهێز نین بتوانن سەرپێچی لە جێبەجێ كردنی فەرمانەكانی دامەزراوەی ڕێبەرایەتی چین بكەن. دەربڕینی دژایەتی ئەم ئەفسەرانە لە چوارچێوەی دژایەتی زارەكیدا بوو و لە گفتوگۆ تێ نەدەپەڕی.

دەتوانین بگەینە ئەو ئەنجامەی كە دەربڕینی ئەم ناڕەزایەتیانە لە لایەن دەزگای ڕێبەرایەتیەوە بەهەند وەرگیران و هۆكاربوون بۆ ئەنجامدانی چەند گۆڕانكاریەك لە سوپادا، بەڵام ئەم گۆڕانكاریانە ڕێژەیی بوون و نەبوونە هۆی دەستكاری كردنی ستراتیژی گشتی دینگ شیاو پینگ بۆ سەر لە نوێ بنیاد نانەوەی ئابووری وڵات  و نوێ كردنەوەی سوپا ، بەڵكو ئەم گۆڕانكاریانە هۆكار بوون بۆ ئەو ئەوەی پێشكەوتنەكان فراوان و بە هێزتر بن.

بەم شێوەیە لەگەڵ بوونی كاریگەریەكی سنورداری بیروڕای ئەو ئەفسەرانە لەسەر پرسە نیشتیمانیەكان و هەستیاربوونی پەیوەندی نێوان كەسە سەربازیەكان و مەدەنیەكان، كاردانەوەی دینگ لەبەرامبەر ئەم ڕەخنانە لەسەر كارلابردنیان بوو، چونكە دینگ سور بوو لەسەر جێ بەجێكردنی بەرنامە چاكسازیەكانی. بە بۆچونی شارەزایانی بواری كارووباری سەربازی چین لە ساڵی 1949 تاوەكو ئەمڕۆ هێندەی ئەم قۆناغە سوپای چین پێشكەوتنی بەرچاوی بەخۆوە نەبینیووە. ئەوەی جێی سەرنجە ئەم پێشكەوتنە بەدەست هاتوانە لەسوپادا بەبێ زیادكردنی بودجەی بەرگری وپێداویستیە سەربازیەكان و چەك و چۆڵ بە ڕێژەیەكی فراوان  بۆ سوپا ,بەبێ یارمەتی ئەوتۆی ووڵاتانی تر بووە.

  گرتنەبەری سیاسەتە نوێكان لە بواری بەرگریدا لە دوای ئەنجامدانی گۆڕانكاری لە ڕێبەرایەتی ووڵاتدا بووە ( لەدوای مردنی ماو ) و هاوڕایی ڕێبەرایەتی پەكین سەبارەت بەگرنگی نوێكردنەوەی ووڵات  دوای گۆڕانكاری  ئاماژە پێكراو هاتووەتەدی. سەركەوتنە بەدەستهاتووەكان لە نوێ بوونەوەی سوپادا, لە ڕێگەی ئەم گۆڕانكاریانەوە بەدەستهاتون. هەندێك لە هۆكارە كاریگەرەكان بەسەر هێزی سەربازی چینەوە،لە ڕێگەی گۆڕانكاری لە بنەما ستراتیژیەكانی ئەو وڵاتە، فراوان بوونی بە پیشەیی بوون و مەشق لە سوپادا، دروستكردنی پەیوەندیەكی باشتر لە نێوان دەسەڵاتدارە سەربازی و ناسەربازیەكان و هەڵسەنگاندی ئەو هەڕەشانەی كە ڕووبەڕووی چین بووەنەتەوە بە شێوەیەكی واقیعی، هاتوونەتە دی .

لە ساڵی 1978 ەوە، دامەزراوەی ڕێبەرایەتی چین سەبارەت بەو هەڕەشانەی كە لە گۆڕەپانی نێودەوڵەتیدا ڕوبەڕوی ئەو ووڵاتە دەبنەوە، پێداچوونەوەیەكی كردو ولە هەڵسەنگاندنەكەیدا بەو ئەنجامە گەشت كە ئەو هەڕەشانەی ڕووبەڕووی چین دەبنەوە –بە تایبەت لە لایەن یەكیەتی سۆڤیەتەوە –زۆر كەمترن لە و ڕێژەیەی كە پێشبینیان كردبوو.

سوپای چین لە ڕێگەی گۆڕانكاری لە پێشكەوتن و تێۆرە بەرگریەكانیەوە هەوڵی ئەوەی داوە جەخت لە سەر تەكنەلۆژیای بەرگری ( هەرزانتر ) بكاتەوە. هەروەها نوێكردنەوەی ڕێكخراوی ئەو  دامەزراوانەی كە بەرپرسی پلان دانانن لە سوپادا، گرتنە بەری چەند بڕیارێك لە لایەن ئەفسەرە پیشەگەرەكانەوە, ڕێگەدان بە پیشەسازیە سەربازی بۆ دروستكردنی كاڵای ناسەربازی، فرۆشتنی چەك و جبەخانە بە وڵاتانی دەرەوە (چین لە ئێستادا پێنجەمین فرۆشیاری چەكە لە جیهاندا ) و توانای چاكردنەوەو هەڵگرتنی باشتری كەرەستە سەربازیەكان. ئەمانەی كەئاماژەیان پێدرا ئەو گۆڕانكاریە بەرچاوانە بوون كە لە سوپای چیندا ئەنجام دراون. سوپا بۆ قەرەبوكردنەوەی ئەو لاوازیە ئابووری و تەكنەلۆژیە كە لە سەردەمی ماوەوە بۆی بە جێمابوو جەختی لە سەر خاڵە لاوازەكانی خۆی دەكردەوە. ئەو بەرنامانەی كە بۆ نەهێشتنی ئەو لاوازیانە جێبەجێ كران بریتی بوون لە ئەنجامدانی چاكسازی لە چۆنایەتی ڕێبەرایەتی كردنی سوپا لە ئاستە جیاوازەكاندا، جەخت كردنەوە لە سەر فێر بوون و مەشقی سەربازی، دامەزراندنی پەیمانگای ئەفسەران و ڕێكخستنەوەی  كاروباری لۆجستی سوپا.

ئەو بڕیارە گرنگەی كە دەرخەری بڕوا بەخۆبوون و شێلگیر بوونی ڕێبەرانی چین بووە بۆ بەرەوپێش بردنی بەرنامەكانی نوێبوونەوەی ووڵات  بریتی بووە لە كەمكردنەوەی ژمارەی هێزەكانی سوپا لە 4,2 ملیۆنەوە بۆ 3,2 ملیۆن كەس  لە ساڵی( 1985 بۆ 1987). ڕوونە كە كەمكردنەوەی ژمارەی هێزەكان، تێچوونەكانی سوپا كەمدەكاتەوە .

بڕیارێكی تری گرنگ كە لە لایەن كۆمسیۆنی سەربازی ناوەندی حزبی كۆمەنیستەوە درا لە( 23 مەی بۆ 6 جەنیوەری 1985 ) بریتی بوو لە كەمكردنەوەی ناوچە سەربازیەكانی چین. تا ئەو كاتە چین دابەشكرابووە بۆ 11 ناوچەی سەربازی ، بەڵام پاش ئەو بڕیارەی سەرەوە، ناوچە سەر بازیەكانی چین بۆ 7  ناوچە كەم كرانەوە.

یاسای ڕێكخستنی فەرمانبەریەتی ساڵی 1984 سیستمی  دەرەجەو پلەی لە سوپادا بەگەرخستەوە  كە ئەم سیستمە لە ساڵی 1965 هەڵوەشابویەوە. ئامانجی یاسای نوێی سیستمی فەرمانبەریەتی، گۆڕینی سوپای چین بوو، بۆ سوپایەكی بەهێز، مۆدێرن ڕێكخراو شۆڕشگێڕانە, ئەم یاسایە جەختی لەسەر ئەوە دەكردەوە كە خزمەتی سەربازی، زۆرە ملێیە  و دەبێت ڕێكارەكانی خزمەتی سەربازە یەدەگ و میلیشیاكان بەهێز بكرێن. هەروەها لەم یاسایەدا هاتووە كە دەبێت ئەفسەرەكان دەرچووی پەیمانگای ئەفسەران بن.  بە بۆچونی هەندێك لە شارەزایانی كاروباری چین چاكسازیە سەربازیەكانی چین بەندە بە شێوازی  بیركردنەوەی ئەفسەرانی سوپا. چاكسازیەكان كاتێك سەر كەوتوو دەبن كە ئەفسەرانی سوپا ئامادەی  وازهێنان بن لە شێوازە كۆن و دواكەوتوو تەقلیدیەكان و دیدی خۆیان  هاوتەریب لەگەڵ پێشكەوتنە نوێكان فراوان بكەن. بەڵام بە پێی دانپێدانانی هەندێك لە ڕێبەرە پلە بەرزەكانی سوپا، هێشتا ژمارەیەك لە ئەفسەران خاوەنی دیدێكی لەو شێوەیە نین، بەڵكو بە ڕابردووە بەستراونەتەوە، بڕوایان وایە تەكنەلۆژیای نوێ هۆكارە كاریگەرەكانی لە جەنگدا نەگۆڕیوە و لە بەر ئەوەی كە توانای دوربینیان نیە و فێری زانستی پێشكەوتووتی سەربازی نوێ نەبوون، خەریكی دروستكردنی كێشەو لەمپەر بوون لەبەردەم چاكسازیەكاندا.

لەبەر ئەوە دامەزراوەوی  ڕێبەرایەتی پەكین سوور بوو لەسەر ئەوەی سوپاكەی لەگەڵ بارو دۆخی نوێدا بگونجێنێت و ئەو ئەفسەرانەی كە ڕێگریان لەبەردەم چاكسازیەكان دروست دەركرد خانەنشینیان بكات یان ڕاژەكانیان بۆ شوێَنێكی تر بگوازێتەوە .

قۆناغی یەكەمی خولی یەكەمی پاكسازی كردنی گروپی چەپڕەوی  توندڕەو (لایەنگرانی تاقمی چواركەسی ) و لایەنگرانی  ڕەوتی پارێزگاران كە پێشوازیان لە گۆڕانكاریە نوێكانی ناو سوپا نەدەكرد كۆتای پێهات.

قۆناغی یەكەمی خولی دووەمی پاكسازی لە ساڵی 1985  بریتی بوو لە پاكسازی یەكەكانی سوپا لە چوارچێوەی لیواكانداو لە ساڵی 1986 لە یەكەكانی سوپا لە چوارچێوەی فەوجەكان و خوارتر.
لە چوار چێوەی ڕاپۆرتێكدا لە گۆڤاری (ئاڵای سوور)((یانگ شانگ كون)). یاریدەدەری هەمیشەیی  كۆمسیۆنی سەربازی و ئەندامی مەكتەبی سیاسی و كۆمیتەی ناوەندی حزبی كۆمەنیستی چین سەبارەت بە نوێبوونەوەی سوپاو پاراستنی (تایبەتمەندیە چیینیەكان)ی ئەو سوپایە، جەختی لە سەر ئەم پێنج بنەمایە كردەوە :−

1−فۆكەس خستنە سەر بەرەوپێشبردنی چەكی پێشكەوتووی بەر گری .
2− جێگیركردنی ناوەندە زانستیەكان بە مەبەستی بەرزكردنەوەی توانای  ئەو چەكانەی لە بەر دەستدابون بۆ بەكارهێنانیان لە جەنگە مۆدێرنەكان و بەرز كردنەوەی ئاستی چۆنایەتی  هێزەچەكدارەكان.
3− گرنگیدان بە ڕۆڵی كلتورو زانستەكان  بۆ بەرزكردنەوەی ئاستی چۆنایەتی سەربازی و سیاسی سوپا.
4−گرنگیدان بە زانستی سەربازی ماركسیستی و بیروبۆچونە سەربازیەكانی ماو و گونجاندنیان لە گەڵ تایبەتمەندیەكانی جەنگی مۆدێرن.
5− فراوانكرن و بەردەوامیدان بە نەریتە باڵاكانی سوپاو پەیڕەو كردنی بنەماكانی ڕابەرایەتی كرنی ڕەهای حزبی كۆمەنیست بەسەر سوپادا و دروستكرنی پەیوەندی نێوان سوپاو خەڵك.
بە بۆچونی دینگ و هاوبیرەكانی چاكسازیەكان لە سیستمی  گشتی سوپای چین دا تەنها بە چاكسازی كردن لە شێوازەكانی ئیدارەدانی  ئەو بابەتانەی كە پەیوەندیان بەچەكە تەقلیدی و تاكتیكی و ستراتیژیەكانەوەو دێنە دی. 
خاڵی سەرنج ڕاكێش ئەوەیە كە ڕاگەیاندنەكانی چین  ڕاشكاوانە قسەیان  لە سەر گیرو گرفت و  سەر كەوتنی چاكسازیەكان لە سوپادا كردووە. دەكرێ بوترێت كە سوپای چین لەگەڵ ئەوەدا تەنها چەند هەنگاوێكی سەرەتایی لە ڕێگای دورو درێژەكەی چاكسازیدا هەڵگرتووە بەڵام تا ئێستا سەركەوتنەكانی بەرچاو بوون و لەوانەیە ڕێڕەوی پێشكەوتنی بە ئاراستەی سوپایەكی مۆدێرن و پیشەی بەردەوامی هەبێت ( بەڵام بە پاراستنی ئەو تایبەتمەندیانەی كەتەنها تایبەتن بە سوپای چینەوە).

دەرەنجام
ڕۆڵی سوپای چین و ئەو بابەتانەی پەیوەندیدارن پێوەی زۆر گرنگ، ئاڵۆز و چارە نوسسازن سوپای چین كە بەیەكێك لە تۆكمەترین ناوەندە سیاسیەكانی چین دادەنرێت بە درێژای مێژووی چینی كۆمەنیست سوپا خاوەنی ڕوویەكی تایبەت و  هەژمونێكی  بەرچاوو بووە لە هەندێ پێگەو لایەندا سوپا وەك حكومەتێكی ناو حكومەت هەژمار كراوە، بەو شێوەیەی ئەم لێكۆڵینەوەیە دەریخستووە، سوپای چین لە گۆڕانكاریە زۆرەكانی ئەو وڵاتەدا وەك سەركەوتنی شۆڕش و دامەزراندنی حكومەتی كۆمەنیستی، جەنگی كۆریا، بڕیار و ناكۆكیە فراوانەكانی نێو دامەزراوەی ڕێبەرایەتی چین، شۆڕشی كلتوری، جەنگ لە گەڵ هند و ڤێتنام و بەر یەك كەوتنی سنوری لەگەڵ سۆڤیەت، دەستگیر كردنی گرووپی چوار كەسی و هێنانە سەر كاری دینگ، ڕۆڵێكی گرنگی گێڕاوە.
لە سی و شەش ساڵی ڕابردوودا، وەستانەوەی  كەسە سەربازیەكان بەرامبەر بە بابەتە سەربازی، سیاسی، ئابوری، كۆمەڵایەتی، پروپاگەندەیی، ئایدەلۆژی  و پەروەردەیەكان  لە ئاستە جیاوازەكانی وڵاتدا گرنگیەكی تایبەتی هەبووە.

مێژووی كۆماری چینی میللی دەرخەری ئەو ڕاستیەیە كە سەر كەوتن و شكستە سیاسیەكانی دامەزراوەی ڕێبەرایەتی بەند بووە پشتیوانی سوپا. بۆیە سەركەوتن لە نوێكردنەوەی پایەكانی سوپا و جێبەجێكردنی چاكسازیەكان لە سوپادا  بۆ ڕێبەرانی ئەو وڵاتە گرنگیەكی تایبەتی هەبووە, پێكەوە ژیانی حزبی كۆمەنیستی چین لە گەڵ سوپای ئەو وڵاتەدا و نەتوانینی جیاكردنەوەی ئەندامیەتی ئەندامەكانی ئەم دوو دامەزراوەیە و تێكەڵبونیان، پەیوەندیەكانی ئەم دوو دامەزراوەیەی حكومەتی چین وەكو یەكێك لە گرنگترین پەیوەندیەكانی نێوان دامەزراوەكانی ئەو وڵاتە دادەنرێت. لە بەر ئەوە ڕەنگڕێژكردنی پەیوەندیە تایبەتەكانی  ئەم دو ئۆرگانە ئاماژە پێكراوە  بۆ ئەنجامی ئەو گۆڕانكاریانەی  كە بە ئاراستەی پێشكەوتن لە پەیوەندیەكانیاندا هەنگاو دەنێت  سودبەخشە.
پەیوەندیەكانی حزبی كۆمەنیست و سوپای چین بە پەیوەندیەكی خاوەن  تایبەتمەندی پێكەوەژیانە  پێناسەكراوە.
هەریەكە لەم دوو ئۆرگانە لە زۆر بواردا تەواوكەرو پشتیوانی یەك بوون، بەڵام لەهەمان كاتدا لەهەندێ بابەتیشدا دژ و ناكۆك بوون. لەلایەكەوە دژیەكی لە نێوان خواستەكانی حزبی كۆمەنیست بۆ هێشتنەوەی ئەركی سیاسی كەسە سەربازیەكان بە شێوەیەكی سنوردار و لە لایەكی ترەوە گرنگی پشت بەستن بە ڕێكخستن, متمانە, میرات و توانا لە جێبەجێكردنی سیاسەتەكانی حكومەت بوونیان هەبووە، بەو شێوەیەی لەم لێكۆڵینەودا ئاماژەی كراوە. سەركردەی لایەنە جیاوازەكان  بەدرێژای مێژوو چینی كۆمەنیست هەوڵیان داوە لایەنگری سوپابەدەست بهێنن، لەبەرئەوەی  سوپا گرنتی مانەوەی سیاسی هەر گروپ و تاقمێك بووە لە و ووڵاتەدا. خاڵی سەرنج ڕاكێش ئەوەیە لە ئێستادا لە ئاستی ڕابەرایەتی چیندا سوپا دەتوانێ كاریگەری بەرچاوی لە سیستمی سیاسی چین دروست بكات. سوپای سوری چین ڕۆڵی لە سەقامگیری كۆماری چینی میللیدا هەیە. ئەو پرسیارەی لە ئێستادا دەكرێت ئەوەیە  ئایا سوپای نوێ ی چین بەو ئەركە نوێیانەی كە پێی سپێدراوە دەتوانێت لەڕێڕەوی بنیادنانی كۆمەڵگایەكی نوێدا ڕۆڵی كاریگەری هەبێت یان نا؟ وا دەردەكەوێت وەڵامەكە پۆزەتیڤە.
    بەگشتی دەتوانێت بەو دەرەنجامە بگەین سیاسەتەكانی دینگ پشت ئەستور بوون بە كۆدەنگی ئەندامانی مەكتەبی سیاسی ئەوانەی لایەنگری دینگ بوون. وئەمەش بەریەك كەوتنی نێوان دینگ و هەندێك لە دەسەڵاتدارە سەر بازیەكان بە ڕادەیەكی بەر چاو سنوردار كردبوو. ڕوونە گرنگی بوونی سوپایەكی مۆدێرن، چالاك و مەشق پێكراو لە لایەن هەموانەوە پەسەند كراوە  بەڵام ئەو بابەتانەی كە جێی سەرنجی دامەزراوەی ڕابەرایەتی بوون ئەوەیە لە ڕێگەی گەشتن بەو ئامانجە خەڵكێكی زۆر لەو ئیمتیازو لە پێشەوە بونە بێبەش دەبوون كە بەهۆی كارەكەیانەوە دەستیان دەكەوت. ئەگەر ئەو كەسانەی بە شێوەیەكی زۆرە ملێ دوورخراونەوە و ژیانێكی نوێیان دەست پێكرد سود لە چاكسازیە جێبەجێكراوەكان و  وەر ئەگرن، دواتر لەوانەیە بە زوویی و بە بەهێزی لە چوار چێوەی گروپێكی دژ بە دامەزراوەی  سەرۆكایەتی دەركەونەوە. 
ئامانجی دینگ و هەندێ لە سەر كردەكانی وەك هویائوبانگ سكرتێری حزبی كۆمەنیست و هائو زیانگ  سەرۆك وەزیرانی چین، كەمكردنەوەی هەژموونی سوپایە لە سیاسەتی حكومەتدا ( بەتایبەت لە پایتەخت ) ئەمەش لە ڕێگەی جێ بەجێكردنی ئەم سێ ڕێكارەی خوارەوە :-
1- زیادكردنی بڕوا بەخۆبوونی سوپا لە ڕێگەی  بەهێزكردنی توانای بەرگری و جەنگاوەریەكەی .
2- جەختكردنەوە لە سەر ڕۆڵی فراوانی سوپا لە كاروباری بەرگری نیشتیمانی لە ڕێگەی چاكسازی قوڵی ڕێكخراوەی تیایدا.
3- جێبەجێ كردنی بەرنامەی فراوانی مەشقی سەربازی نوێ لە سەرجەم پلەكانی سوپادا.

 بەرنامەی دینگ شیاو پێنگ بۆ سەرلەنوێ بنیادنانەوەی سوپا و پێداچونەوە بە بابەتە سیاسیەكانی لە ڕێگەی ئەنجام دانی گۆڕانكاری لە بەرپرسانی سوپا، كەمكردنەوەی ڕۆڵە ناوخۆییەكەی سوپا ( سیاسی ، ئابووری ، و ئایدەلۆژی ) لە كۆتایدا لە ڕێگەی جێبەجێكردنی چاكسازیەكان بە شێوەیەكی ڕێكخراو لە دامەزراوە جیاوازەكانی سوپا ئەنجام دەدرێت. دینگ هیوادار بوو بتوانێت سنورداركردنی ژمارەی ئەندامە سەربازیەكان لە نێو حزبی كۆمەنیست و لە ڕێگەی پاكسازی و نوێكردنەوەی كۆمیتەكانی حزب لە ئاستە جیاوازەكانی سوپا و فراوانكردنی هەژمونی حزب لە  نێو هێزە ناوچەیەكانیدا ( كە لە ڕابردوو دا خاوەنی ئازادی زیاتر بوون لە ئەنجامدانی ئەركەكانیدا )   سەرپەرشتی كردنی حزبی كۆمەنیست لە بابەتە بنەڕەتیە ئایدەلۆژیەكانی سوپا دا بەهێزبكات, ئەمەش بە مەبەستی جێگیركردنی هەژموونی خۆی بوو بەسەر دەستێوەردانەكانی سوپا لە كاروبارە سیاسیەكانی خۆیدا. هەروەها هەوڵەكانی بە ئاراستەی كەمكردنەوەی و پێداچوونەوە بوو بە ڕۆڵی سوپا لە بابەتە كۆمەڵایەتی و ئایدەلۆژیاكانی پەیوەندیدار بە كۆمەڵگای چینی.

لە ئێستادا كارە ئایدەلۆژیاكانی سوپا لە چەند ڕەهەندێكی  تەواو سەربازیەوە خراونەتە بەر باس و ئامانج لێیان، سنورداركردنی ڕۆڵی ئایدەلۆژی  سوپایە لە كۆمەڵگادا. هەروەها دینگ هەوڵیدەدا ئەركەكانی حزبی كۆمەنیست و حكومەت لە كاروبارە ئابووری و سەربازی و سیاسیەكاندا  لە یەك جیا بكاتەوە ڕێگری بكات لە فراوانبوون و كۆكردنەوەی هێزی بێ سنور لە نێو حزبدا.
لەم چەند ساڵەی دوای و لە لایەن دەسەڵاتدارانی چینەوە ئاماژە بە چەند بۆچوونێ دراوە سەبارەت بەوەی كە ((هێزە چەكدارەكانی چین، لە هێزی چەكداری سەر بە حزبەوە دەگۆڕێت بۆ سوپایەك كە موڵكی حكومەتی كۆماری چینی میللی بێت)).تەنانەت باس لەوەش كرابوو  كە لەوانەیە ئەركەكانی كۆمسیۆنی سەربازی حزب  بسپێرێت بە كۆمسیۆنی سەربازی حكومەت.
ستراتیژی دینگ لەسەر بنەمای جێگیری پەیوەندیەكانی نێوان حزب و سوپا پشت ئەستور بوو بەوەی كەسوپا لە ڕووی سەربازیەوە سەر بەخۆ، بەڵام لەڕوی سیاسیەوە سەر بە حزب بێت بۆچونی دینگ سەبارەت بەم بابەتە بریتیە لە كەمكردنەوەی بەرژەوەندی و هێزی سیاسی سوپا، بە شێوازێك  ئەو ڕۆڵەی لەناو ببرێت  كە لە ڕابردوودا هەیبوو وەك دامەزراوەیەك بۆ برەودان  بە ئایدەلۆژیای حزبی كۆمەنیست  و ئاراستە كەری ڕەوایەتیەكەی.

یەكێك لە هۆكارەكانی پێداچوونەوەو جێگیر كردنی پەیوەندیەكانی نێوان سوپاو حزب،  كەمكردنەوەی دەستێوەردانی   بێ هۆ و نەخوازراوی ( بە بۆچونی لایەنگرانی دینگ) ((كۆنەپارێزەكان ))بوو لە سوپادا، لەبەر ئەوەی ئەم كەسانە لە نێو حزبدا سەر بەو باڵە بوون كە ناكۆك بوون  لە گەڵ  دینگداو لە دژی هەندێك لە چاكسازیەكانی ناوبراو بوون. لەسەر ئەم بنە مایە، ئامانجی دینگ پاكسازی دژەكان، ڕێكخستنی سەر لە نوێی سوپا و خستنە سەركاری گەنجان، خاوەن بڕوانامەكان، پسپۆڕو پابەند بە بەرنامەكانی بوو.
دینگ خوازیاری گۆڕینی سوپایە بۆ دامەزراوەیەك كە وەفادارو پابەندبێت بە سیاسەتەكانیەوە. ئامانجی دینگ بێبەشكردنی تەواوەتی  سوپا نیی لە ئەنجامدانی كارو باری سیاسی، بەڵكو ئامانجی دینگ گۆڕانكاریە لە سوپاداو گۆڕینیەتی بۆ دامەزراوەیەك كە پارێزەرو پشتیوانی بەرنامە نوێگەریە  چوار لایەنە نیشتیمانیەكەی وڵات بێت، لە بەر ئەوەی چاكسازی لەنێو سوپادا بۆ حكومەتەكەی دینگ زۆر گرنگ  و پێویستە. دینگ دەیویست سوپا خاوەنی سەربەخۆیی سیاسی نەبێت بەڵام لە بابەتە سەربازیەكاندا خاوەن سەربەخۆییەكی ڕێژەی بێت.
بۆچونەكانی دینگ بریتی بوون لە كەمكردنەوەی دەستێوەردانی سیاسی حزبی كۆمەنیست لە بابەتە سەربازیەكاندا وەك تیۆر, تاكتیك, ڕێكخستن و پەروەردەكردنی سوپا، بە مەبەستی بەخشینی ئازادی زیاتر بە سوپا بۆ جێبەجێكردنی ئەركە فراوانەكانی بە مەبەستی بەهێزكردنی بەرگری نیشتیمانی.
لە كۆتایدا دەكرێت ئامانجەكانی دینگ لە ناو سوپادا لە دووخاڵدا كورت بكەینەوە :-
1- كەم كردنەوەی ڕۆڵی سوپا لەكاروبارە ناوخۆیەكان و كەمكردنەوەی گرنگیەكەی لە ڕووی سیاسیەوە .
2-بە هێزكردنی كارامەی سەربازی سوپاو  لە ئەستۆ گرتنی ڕۆڵی زیاتر لە كاروبارەكانی پەیوەندیدار بە بەرگری نیشتیمانی.

سەرچاوە: گروە مگالعاتی چین : نقش ارتش  ازادیi بخش خلق در نیڤام سیاسی چین ،مجلە سیاست خارجی ، سال اول ، شمارە 1،دی-اسفند 1365


1 The Triumph of Teng•China New, Analysis. No. 1146 (19, Jan, 1979) pp. 8-9
2 Richard D. 2  Nethercut. -Deng and the Gun: Party-Military Relations in the PRC-, Asian Survey. Vol. XXII. No. 8 (Aug, 1982), pp. 692-3.

3. «The Tiger Grows New Teeth: The Chinese Army & Its Reforms. China News Analysis. No. 1274 (19. Nov. 1984). p.3.
 4. Harlan Jencks, n'0111 Muskets to llissiles: Politics Li Professionalism in the Chinese ..Inny. 1945-81. (Boulder: Wesiview Press. 1982) pp. 123-125.
5. David Bonavia, .Mao's Ghost Faces the Final Down fall-. Far Eastern Economic Review (21. Mar. 1980). pp. R-9; and D. Bonavia. -The Army Stays the Gun-, Tar Eastern Economic Review. (16-22. Jan. 1981), pp. 10-11.
6. Harlan Jencks, 1-Yom Muskets To Willies. pp. 122-127. 258.
7. Gerald Segal and William Tow (eds.) Chinese Defence Policy. (London: MacMillan Press. 1984). p. 28: Nethercm, ••Deng and The Gun., Asian Surevy, p. 7.
8-ترجمە خلاصە ای از كتاب برگزیدە اپار   دینگ  شیاو پینگ  ، ترجمە محمد جواد امیدوارنیا صفحە 5
9. «Gentral Military Authorities.. China News Analysis. No. 1131 (Hong Kong. I Sept. 1978). PP. 1-7.
10. Ellis Joffe. "Civil-Military Relations., in Gerald Segal & Willian Tow (cds.). Chinese Defence Policy (London: MacMillan Press, 1984). p. 27.
11. Jencks, Op. Cit. pp. 257-$.
 12. -The Tiger Grows New Teeth: The Chinese Army & Its Reforms.. China News Analysis. No. 1274 (19. Nov. 1984). pp. 1-2, 4. 8; June Teufel Dreyer. «China's Military Modernization-. Orbis, Vol. 27. No. 4 (Winter 1984), pp. 1017-1024.
13 ترجمە خلاصە ای از كتاب برگزیدە اپار   دینگ  شیاو پینگ  ، ترجمە محمد جواد امیدوارنیا صفحە59
14 ترجمە خلاصە ای از كتاب برگزیدە اپار   دینگ  شیاو پینگ  ، ترجمە محمد جواد امیدوارنیا صفحە61
15.
  15Ellis Joffe, •Civil-Military Relations... in Chinese Defence Policy. p. 31.
16. -Thc Tiger Grows New Teeth-, China News Analysis. pp. 7-8.
 17- بۆزانیاری زیاتر بڕوانە :--A New Army for a New Society. «China News Analysis. No. 1303(1 Feb.1986); Ellis Joffe and Gerald Segal, «The PLA under Modern Conditions-, Survival. Vol. XXVII. No. 4 (July-Aug. 1985) Alastair Johnstn. «Changing Party-Army Relations in China. 1979-1984-, Asian Survey. Vol. XXIV. No. 10 (October, 1984); Shu-Shin Wang, -Revamping China's Military-. Problems of Communism (Mar-April, 1985); John Frankentein• «Military CUB in China.. Problems of Communism (July-August. 1985): June Teufel Dreyer. «China's Military Modernization-. Orbis. Vol. 27, No. 4 (Winter. 1984).
18. Ellis Joffe & Gerald Segal, «The PIA under Modern Conditions-, Survival. Vol. XXVII. No. 4 (July-Aug, 1985). pp. 146-153: William T. Tow, «Science and Technology in China's Defense«, Problems of Communism (July-August, 1982), pp. 15-31.
19. David Bonavia, «The Military: No More the Sacred Warriors-, Far Eastern Economic
Review. Vol. 131. No. 12 (20 March. 1986). pp. 60-61.
20. «Military Service Law Expounded«, China Daily. (19 June. 1984). p. 4.
 21. Joffe & Segal Op. Cit. pp. 152-3; Honggi. (July, 1984).
22. «Military Leader Stresses Self-Reliance-, China Daily (2 Aug. 1984), p. I.
 23. «The Tiger Grows New Teedi«, China News ,4italysis. No. 1274 (19 Nov. 1984). p. 5.
24. Amos Perlmutter & William LeoGrande. «The Party in Uniform: Toward a Theory of Civil Military Relations in Communist Political Systems-. The ifineritym Political Science Review. 76: 4. (Dec., 1982), pp. 784; William Pang-Yu Ting. «The Chinese Army in Jonathan Adelman (ed.), Comnu Armies in Politics. (Boulder: Westview Press. 1982). p. 31.
25. «A New Army for a New Society-, China News Analt.vr%. No, 1303.11 February. 1986). p. 9.
 26. John Frankenstein. «Military Cuts in China-. Proldenrx Communism. (July-August 1985), pp. 56-60.
27. Shushin Wang. «Revamping China's Military«. Pro/dons tieron»nusti■ns. (March-April 1985). pp. 111-117.
28. Alastair Jonnston. «Changing Party-Army Relations. 1979-1984 in Asian Spryer. 24: Ill (October. 1984) pp. 1019-1021.
29. Ibid. p. 1027.

سۆشیال میدیا

ڕۆژنامەی زەمەن

Advertisement